سيّد حسن بن سيّد قاسم بن سيّد محمّد موسوى ، مشهور به بهاء الدوله نوربخش ، [١] از پزشكان و عارفان و نويسندگان مشهور اواخر قرن نهم و اوايل قرن دهم هجرى است . پدرش سيّد قاسم نوربخش ، معروف به شاه قاسم فيض بخش (م ٩٢٧ ق) از بزرگان و مشايخ بود كه پس از پدر ، رياست فرقه نوربخشيه را بر عهده گرفت . [٢] جدّ وى ، سيّد محمّد نوربخش (٧٩٥ـ٨٦٩ ق) از اكابر عرفاى قرن نهم و مؤسّس سلسه شيعى نوربخشيه در تصوّف است . [٣] نَسَب شريف بهاءالدوله ، با نوزده واسطه به پيشواى هفتم شيعيان ، حضرت امام موسى كاظم عليه السلام منتهى مى شود . [٤] از آن جا كه وى را از پيشوايان و مشايخ نوربخشيه دانسته اند ، [٥] سلسله مشايخ او در تصوّف ، بنابر معروف ، از طريق جدّش سيّد محمّد نوربخش به حضرت امام رضا عليه السلامو از آن حضرت به امام على عليه السلامو

[١] . وى را به گونه هايى ديگر نيز شناسانده اند . از جمله آن كه شهرت وى را «بهاءالدين» نوشته اند(ر .ك: دانش نامه جهان اسلام ، ج ٤ ، ص٦٤٩) ؛ امّا صحيح آن است كه در متن آورده ايم ، آن سان كه وى ، خود را در مقدمه آثارش معرّفى كرده است (ر .ك : الذريعة ، آقا بزرگ تهرانى ، ج ٧ ، ص ٢١٨) .[٢] . براى آگاهى از شرح احوال او ، رك: حبيب السِيَر ، خوانْدمير ، ج ٤ ، ص ٦١١ـ٦١٢ ؛ مجالس المؤمنين ، قاضى نوراللّه شوشترى ، ج ٢ ، ص١٤٨ـ١٤٩ . سنج: تاريخ عالم آراى عباسى ، اسكندربيگ منشى ، ج ١ ، ص ٢٣١ . از وى ، ديوان شعرى نيز برجاى مانده است (ر .ك : الذريعة ، آقا بزرگ تهرانى ، ج ٩ ، ص ١٢٢٩) .[٣] . در الذريعة از آثار وى كتاب هاى زير معرفى شده است: ديوان اشعار ، العقيدة ، فوائد ، مثنوى كشف الحقيقة ، معراجيه ، مكارم الأخلاق ، منشئات(مكاتيب) ، منظومه نجم الهدى ، منظومه واردات .[٤] . قاضى نوراللّه شوشترى مى نويسد كه نَسَب سيّد محمّد نوربخش ، جدّ بهاءالدوله ، با هفده واسطه به امام موسى كاظم عليه السلاممنتهى مى گردد(مجالس المؤمنين ، قاضى نور اللّه شوشترى ، ج ٢ ، ص ١٤٣) .[٥] . تاريخ نظم و نثر در ايران ، سعيد نفيسى ، ج ١ ، ص ٤٠٠ .