شيوه‌هاى اطّلاعاتى روزگار ما برابرى مى‌كند. آن حضرت هنگام اعزام نيروهاى اطّلاعاتى، آن‌ها را از انجام هر كارى كه باعث شناسايى‌شان گردد نهى مى‌كرد، زيرا موفّقيّت اطّلاعات و كسب اخبار سودمند، از ديدگاه فرماندهان خردمند، از كشتن چندين سردار مهم‌تر است.

پيامبر اكرم (ص) در جنگ خندق حذيفة بن يمان [١]را براى جاسوسى ميان قريش [٢]فرستاده و او را از انجام هر كارديگرى، نهى كرد تا اين كه بتواند دشمن را شناسايى كند و اخبارشان را براى حضرتش بياورد؛ و او چنين كرد. [٣]

پيامبر خدا (ص) در همۀ جنگ‌هايش به همين شيوه رفتار مى‌كرد. در جنگ بدر به يارانش فرمود كه زنگ‌ها را از گردن شتران باز كنند تا كسى به حركت آن‌ها پى نبرد و در جنگ فتح مكّه به منظور حفظ اسرار به عايشه [٤]گفت:

«مرا تجهيز كن و هيچ كس را از اين كار آگاه مگردان»

هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله يارانش را حركت داد، شخصى دربارۀ مقصد آن حضرت پرسيد؛ و او پاسخ داد:

آن‌جا كه خدا بخواهد. [٥]

[١] - حذيفة بن اليمان (٠٠٠-٣٦ ه‌ \٠٠٠ ٦٥٦ م) . حذيفة بن حِسل بن جابر العبسى ابو عبدالله و يمان لقب حِسل‌است. وى صحابى پيامبر (ص) و از اصحاب سرّ آن حضرت دربارۀ منافقان بود. عُمَر به وى ولايت مداين (در فارس) داد. او در سال ٢٢ به نهاوند حمله برد و با حاكم آن‌جا در ازاى پرداخت مالى در هر سال مصالحه كرد. او در مداين درگذشت. در كتاب‌هاى حديث ٢٢٥ روايت از او موجود است (زركلى، الاعلام، ج ٢، ص ١٧١.)
[٢] -قريش بن بدر بن النضر بن كنانه، از عدنان: از ايام جاهليّت، از مردم مكه و در تجارت بنى كنانه راهنماى آنان بود. هنگامى كه به كاروان رو مى‌كرد، مى‌گفتند سرور قريش آمد. پس لفظ قريش بر بنى نضر بن كنانه در روزگار او غلبه يافت. نسب شناسان دربارۀ لفظ قريش اختلاف زيادى دارند. برخى معتقدند كه آن لقب نضر بن كنانه است و برخى معتقدند كه لقب فهر بن مالك بنِ النضْرِ بن كنانه است و برخى ديگر برآنند كه بنى نضر بن كنانه به خاطر تجمّعشان در روزگار قُصَىِّ بن كِلاب بن نَضر الكنانى قريش خوانده شدند (ر. ك: زركلى، الاعلام، ج ٥، ص ١٩٥.)
[٣] -عبد الرؤوف عون، الفن الحربى فى‌الاسلام، ص ١٢١؛ احمد شلبى، الجهاد و النظم، ص ٩٠.
[٤] -عايشه (٩ ق ه‌-٥٨ ه‌/٦١٣-٦٧٨ م) : عايشه دختر ابو بكر عبد الله بن عثمان، از قبيلۀ قريش بود. رسول خدا (ص) در سال دوم پس از هجرت با او ازدواج كرد. وى در مدينه وفات يافت. از او ٢٢١٠ حديث روايت شده است. او محبوب‌ترين زنان پيامبر (ص) بود، و بيش از آن‌ها از آن حضرت حديث روايت مى‌كرد. (ر. ك: زركلى، الأعلام، ج ٣، ص ٢٤٠.)
[٥] -احمد شلبى، الجهاد و النظم، ص ٩٢.