مسلمانان، هركس به نفع دشمنان جاسوسى كند، كشته مى‌شود. [١]از اين رو، آن حضرت (ص) فرمود: «شايد خداوند بر اهل بدر نظر كند و بگويد: آنچه مى‌خواهيد انجام دهيد.» [٢]

اگر مانع، يعنى حضور در بدر، وجود نداشت، رسول خدا (ص) عمر را بر ارادۀ قتل تأييد مى‌كرد. بنابراين، مانع قتل حاطب، حضور در بدر بود و هرگاه كه اين سبب در ديگر جاسوسان موجود نباشد، كشتن آن‌ها مشروع است و مانعى براى اين كار وجود ندارد؛ [٣]و اين سبب يعنى حضور در بدر در غير عصر نبوت وجود ندارد. [٤]

از اين رو، جاسوس مسلمان كه اسرار همكيشان خود را نزد دشمنان آن‌ها افشا مى‌كند، به خاطر زيان رسانيدن به مسلمانان و تلاش براى فساد در زمين، كشته مى‌شود و چه بسا كه با اين كردارش، زيان او از محاربان نيز بيش‌تر باشد. [٥]

كسانى چون ابن قاسم و سحنون، او را چون زنديق به حساب آورده‌اند؛ كه توبه‌اش پذيرفته نيست و گردن او زده مى‌شود. [٦]

دلايل نظريّه دوّم: هرگاه مسلمانى به‌نفع دشمنان عليه مسلمانان جاسوسى كند، براى بار اوّل كشته نمى‌شود؛ زيرا او در حقيقت، جاسوس نيست، مگر آن‌كه آن را به عنوان حرفه برگزيند و فقط دراين حالت است كه اگر به جاسوسى شناخته شود، كيفرش قتل است و اگر انجام اين كار غيرعمدى باشد و به جاسوسى مشهور نباشد، دراين صورت تعزير مى‌شود، كتك مى‌خورد و تنبيه مى‌گردد، مثل حاطب [٧]كه قصد او كسب حمايت قريش بود و نه برگشتن از دين.

[١] - ر. ك: محمود ابو ليل، اسس العلاقات الدوليه، ص ٣٥٥.
[٢] -ر. ك: الخرشى على مختصر سيدى خليل، ج ٣، ص ١١٩.
[٣] - ر. ك: زحيلى، العلاقات الدوليه، ص ٦٤.
[٤] -محمد معراوى، العلاقات الدوليه، ص ٦٤.
[٥] -ر. ك: قرطبى، تفسير، ج ١٨، ص ٥٣.
[٦] -ر. ك: ابن فرحون، تبصرة الحكام، ج ١٢، ص ١٩٤؛ الخرشى على مختصر سيدى خليل و در حاشيۀ آن حاشيۀ شيخ على عدوى، دار صادر، بيروت، م ٢، ص ١١٩؛ عينى، عمدة القارىء، ج ١٤، ص ٢٩٧؛ قرطبى، تفسير، ج ١٨، ص ٥٣؛ رامينى، الجهاد و النظم العسكريه، ص ١٢٤؛ احمد شلبى، الجهاد و النظم، ص ١١٥.
[٧] -ر. ك: ابن فرحون، تبصرة الحكام، ج ٢، ص ١٩٤؛ صحيح مسلم بشرح النووى، ج ١٢، ص ٦٧؛ قرطبى، تفسير، ج ١٨، ص ٥٢.