فقه مدیریتی - الهامی نیا، علی اصغر - الصفحة ٩٥ - قداست محیط کار
است، از نظر شريعت مقدّس الهى نيز گناه محسوب مىشود. فقيه مجاهد، آيتاللّه العظمى محمّدتقى شيرازى مىفرمايد:
مقتضاى اطلاق روايات، حرام بودن فحش است با هر كه باشد؛ خواه مسلمان و مؤمن باشد يا كافر و فاسق؛ كوچك يا بزرگ؛ بلكه مىتوان گفت هر چند بچه و غير مميّز باشد؛ بلكه در بعضى روايات از سبّ و لعن حيوانات نيز نهى شده است. [١]
اقسام فحش
١- ناسزاى جنسى؛ به اين معنا كه با سخن صريح و با قصد و آگاهى از مفهوم كلام، به كسى نسبت عمل شنيع زنا يا لواط بدهد، اينگونه فحش، در اصطلاح فقهى «قذف» ناميده مىشود و گوينده آن- قاذف- با شرايطى به حد ٨٠ ضربه شلّاق، محكوم مىشود. [٢]
٢- غير از قذف، سخنان ركيكى كه موجب تحقير مخاطب شود مثل؛ حرامزاده، فاسق، فاجر، عرقخور و مانند آن. اينگونه ناسزاها باتوجّه به موقعيّت مخاطب، دو حالت دارد؛
الف- اگر مخاطب از آن نسبتها مبرّا باشد و مستحق چنين كلماتى نباشد، گوينده تعزير مىشود.
ب- اگر مخاطب، مستحق آن سخنان باشد، ناسزاگو (گناه كرده و مرتكب حرامشده ولى) تعزير نمىشود. [٣]
قداست محيط كار
از ديدگاه اسلام، كار مشروع و مفيد، از نوعى حرمت و قداست برخوردار است و رهبر عزيز اسلام، حضرت محمد ٦ مىفرمايد:
«الْكادُّ عَلى عِيالِهِ كَالُمجاهِدِ فى سَبيلِ اللَّهِ» [٤]
كسىكه براى اداره زندگى خانوادهاش، خود را به زحمت مىافكند، همانند مجاهد
[١] - گناهان كبيره، شهيد دستغيب، ج ٢، ص ٢٦٠
[٢] - تحريرالوسيله، ج ٢، ص ٤٧٢، مسألۀ ١ و ٢
[٣] - همان، ص ٤٧٣، مسألۀ ٨
[٤] - بحارالانوار، ج ٩٦، ص ٣٢٤