فقه مدیریتی - الهامی نیا، علی اصغر - الصفحة ٩٤ - ٢- پرهیز از فحاشی و ناسزاگویی
خرد ناب و عرف جامعه انسانى نيز، حفظ آبروى همنوعان را لازم و ضرورى مىشمارد و آبروريزى و هتك حرمت آنان را زشت و محكوم مىداند و كسانى را كه مرتكب چنين كارى مىشوند، سرزنش مىكند. رسول گرامى اسلام، اين واقعيّت را چنين بيان مىكند:
«اذَلُّ النَّاسِ مَنْ اهانَ النَّاسَ» [١]
زبونترين مردم كسى است كه به مردم اهانت كند.
با توجّه به آنچه ياد شد، مدير بايد؛
١- به همه همكاران، با ديده احترام بنگرد و جايگاه و شأن انسانى آنان را پاس بدارد.
٢- از آبروريزى، هتك حرمت و تحقير ديگران به شدّت جلوگيرى كند.
٣- افراد را محترمانه، با نام فاميل و پيشوند آقا و خانم بخواند و از تحقير شخصيت و تغيير نام آنها پرهيز كند و (وَ لا تَنابَزُوا بِالْالْقابِ) [٢]
را هميشه مدّ نظر قرار دهد.
٤- عيبهاى پنهانى آنان را هيچگاه بر ملا نكند و با موعظه و نصيحت و تذكّر، مستقيم يا غير مستقيم درصدد زدودن آن عيبها برآيد و جرمهاى پيدا و پنهان را با قاطعيت پيگيرى كند در عين حال اجازه ندهد كه حتّىالامكان به حيثيت و آبروى مجرم، بيش از اتهام وارده، لطمه وارد شود و ....
٢- پرهيز از فحّاشى و ناسزاگويى
خداوند حكيم و دانا هيچ يك از اعضا و جوارح آدمى را بيهوده نيافريده است و براى هر يك از آنها وظيفه خاصّى معيّن كرده است كه قطعاً خلاف و زشتى از چارچوب آن وظايف بيرون است.
زبان آدمى نيز- كه سخنگوى اعضا و ترجمان عقل و انديشه اوست- نبايد راه ناصواب پويد و سخن ناحقّ بگويد؛ از جمله هرگز مجاز نيست به فحش و ناسزاگويى آلوده گردد. چنين كارى علاوه بر اينكه از نظر عقل و عرف و اخلاق، زشت و نكوهيده
[١] - بحارالانوار، ج ٧٥، ص ٥٢
[٢] - حجرات (٤٩)، آيۀ ١١. (به همديگر، لقبهاى زشت ندهيد.)