فقه مدیریتی - الهامی نیا، علی اصغر - الصفحة ٤١ - عزل و نصب
اعتراضها و جوسازىهاى مخالفان اسامه نگشت، بلكه با صراحت از فرمانده لايق خود حمايت كرد و زبان مخالفان را كوتاه نمود. [١]
در تاريخ آمده است وقتى امير مؤمنان ٧ آهنگ صفّين كرد، عمر بن ابىسلمه مخزومى را از استاندارى بحرين بركنار، و نَعمان بن عَجلان زُرقى را به جاى او منصوب كرد. علّت اين جا به جايى لياقت، جنگآورى، شجاعت و درايت عمر بن ابى سلمه بود و امام على ٧ طىّ نامهاى كه در اين باره نوشته، آورده است:
من تصميم گرفتهام كه با ستمگران شامى رو به رو شوم و خواستم كه تو نيز در كنار ما باشى؛ زيرا تو پشتيبان خوبى در نبرد با دشمن هستى و بر برپايى خيمه دين نيز. [٢]
برخى از شايستگىهايى كه موجب ترفيع، ارشديت و در نهايت فرماندهى و مسؤوليّت نيروهاى سپاه مىگردد، از اين قرار است:
الف- رعايت موازين اخلاقى و شؤون اسلامىو صلاحيتهاى سياسى- امنيّتى.
ب- استعداد، كارآيى و شايستگى در عملكرد و رعايت انضباط.
ج- نتايج آموزشهاى عقيدتى- سياسى و نظامى حين خدمت.
د- نتايج سنجش و آزمون آمادگى جسمانى در حين خدمت.
ه- انجام مأموريتهاى خطرناك و سخت. [٣]
عزل مسؤولان و فرماندهان نيز بايد براساس ضوابط قانونى، شرعى، اخلاقى و حرفهاى باشد؛ بدين معنا كه اگر مسؤولى به هر دليل شايستگى لازم اداره حوزه مسؤوليّت خويش را از دست بدهد، بهگونهاى كه فرد ديگرى براى احراز آن پست از او سزاوارتر باشد، بايستى جايگاه خويش را به او واگذار نمايد، اين جا به جايى خواسته عقل و شرع و عرف و تجربه است، چنانكه به صلاح فرد معزول و تشكيلات متبوع نيز مىباشد؛ زيرا مسؤول و فرمانده به هر دليل وقتى فاقد شايستگى لازم اداره سازمان خود شود، قطعاً به سازمان، نيروهاى تحت امر، شخصيّت خويش و در نهايت به مملكت ستم مىكند و هر لحظه كه آن پست را
[١] - ر. ك. الطّبقات الكبرى، ابن سعد، ج ٢، ص ٢٤٩-٢٥٠؛ فروغ ابديت، جعفر سبحانى، ج ٢، ص ٤٨٥، ٤٨٦
[٢] - نهجالبلاغه، فيضالاسلام، نامۀ ٤٢
[٣] - قانون مقررات استخدامى سپاه، مادّۀ ٧٣