مباحث تكميلى عقايد - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ٨٦
در اين بحث از آوردن دلايل صرفاً فلسفى صرفنظر مىكنيم و تنها به نگرش قرآن مجيد در مورد حقيقت علم و ادراك مىپردازيم.
قرآن مجيد به علم و ادراك و شناخت انسان صحّه مىگذارد و به همين دليل در موارد فراوانى با تشويق به فراگيرى، تفكر، تدبر و سير و مطالعه در آيات آفرينش، انسانها را به شناخت دعوت كرده است. به عنوان مثال در آيهاى مىفرمايد:
قُلِ انْظُرُوا ماذا فِى السَّمواتِ وَالْارْضِ ... «١» بگو: نگاه كنيد چه چيز (از آيات خدا و نشانههاى توحيدش) در آسمانها و زمين است! و نيز در آياتى به تكريم و تعظيم عالمان پرداخته «٢» و كسانى را كه در امر شناخت كوتاهى مىكنند مورد نكوهش قرار داده و از جمله مىفرمايد:
اوَ لَمْ يَنْظُرُوا فى مَلَكُوتِ السَّمواتِ وَالْارْضِ وَ ما خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَىْءٍ «٣» آيا در حكومت و نظام آسمانها و زمين، و آنچه خدا آفريده است، نظر نيفكندند؟! مذمّت از تقليدپيشگان «٤» نيز تأكيد مجدّدى بر حقيقت مسأله شناخت است؛ زيرا تنها افرادى دست به دامان تقليد مذموم زده و خود را از ثمرات شناخت محققانه محروم مىكنند كه در كار پژوهش و كسب علم و آگاهى، ناتوان و سست هستند.
ابزار شناخت از مسائل مهم مربوط به علم و ادراك انسان، شناختِ ابزارى است كه از ناحيه خداوند براى كسب علم و آگاهى نسبت به حقايق جهان هستى در اختيار انسان قرار داده شده است. هر كدام از اين ابزارها، داراى كارآيى خاصّى بوده و در حيطه خود به شناخت حقايق كمك مىكند.