مباحث تكميلى عقايد - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ١٠٨

قرآن به «اسْفَلَ السَّافلين» «١» سقوط كند. اين انسان است كه بايد درباره خود تصميم بگيرد، و سرنوشت نهايى خويش را تعيين كند. «٢» در اينجا آن قسمت از آيات قرآن كريم را كه ارزش‌هاى والا و ممتاز انسان را بيان مى‌كند، و به تعبير جامع‌تر، انسان را آن‌گونه كه هست و يا به‌گونه‌اى كه بايد باشد تعريف كرده است، مى‌آوريم. ارزش‌ها و منزلتهايى كه به او شخصيت برتر از فرشته داده است، عبارتند از:
جانشينى خدا در زمين‌ قرآن كريم، انسان را به‌عنوان جانشين خدا در زمين (خليفة الله) معرفى كرده است:
وَ اذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ انّى‌ جاعِلٌ فِى الْارْضِ خَليفَةً قالُوا اتَجْعَلُ فيها مَنْ يُفْسِدُ فيها وَ يَسْفِكُ الدِّماءَ وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ قالَ انّى‌ اعْلَمُ ما لا تَعْلَمُونَ وَ عَلَّمَ آدَمَ الْاسْماءَ كُلَّها ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلائِكَةِ فَقالَ انْبِئُونى‌ بِاسْماءِ هؤُلاءِ انْ كُنْتُمْ صادِقينَ قالُوا سُبْحانَكَ لا عِلْمَ لَنا الَّا ما عَلَّمْتَنا انَّكَ انْتَ الْعَليمُ الْحَكيمُ قالَ يا آدَمُ انْبِئْهُمْ بِاسْمائِهِمْ فَلَمَّا انْبَئَهُمْ بِاسْمائِهِمْ قالَ الَمْ اقُلْ لَكُمْ انّى‌ اعْلَمُ غَيْبَ السَّمواتِ وَالْارْضِ وَ اعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ «٣» هنگامى كه پروردگار تو به فرشتگان گفت: من در روى زمين، جانشينى قرار خواهم داد.
فرشتگان گفتند (پروردگارا) آيا كسى را در زمين قرار مى‌دهى كه فساد و خونريزى كند (اگر هدف از آفرينش انسان عبادت و بندگى و تسبيح و تقديس توست) ما تو را عبادت كرده، و به تقديس تو مى‌پردازيم. پروردگار فرمود: من حقايقى مى‌دانم كه شما نمى‌دانيد. سپس علم همه اسماء را به آدم آموخت. بعد آنها را به فرشتگان عرضه داشت و فرمود: اگر راست مى‌گوييد، اسامى اينها را به‌من خبر دهيد! فرشتگان عرض كردند: «منزّهى تو! ما چيزى جز آنچه به ما