مباحث تكميلى عقايد - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ٣٨
ارزشهاى اخلاقى در جامعه و رفتار افراد نيز درصورتى كه مبتنى بر اصل توحيد باشد، معنا پيدا مىكند و ضمانت اجرايى مىيابد، وگرنه در بين كسانى كه به توحيد معتقد نيستند، اصول اخلاقى معنا و مفهوم درستى ندارد و رعايت آداب و اصول اخلاقى بدون پشتوانه است. البته اهميت تفصيلى شناخت خدا براى ما انسانها زمانى روشنتر مىشود كه به ميزان ربط وجودى خود با خداوند توجه كنيم؛ يعنى دريابيم كه ابتدا با اراده و خلقت او پا به عرصه وجود گذاشتهايم و اكنون نيز قوام وجودى ما به اوست و در پايان حيات دنيويمان نيز بهسوى او بازمىگرديم. پس او خالق و نعمتدهنده به ما و مبدأ و مرجع وجود ماست و ما، در هر حال و هر لحظه، به او وابستهايم. اين وابستگى وجودى انسان به خداى متعال، اهمّيت شناخت حق تعالى را براى انسان آشكار مىسازد.
فضيلت شناخت خدا ميزان ارزش و فضيلت هرگونه شناخت، به قدر ارزش و فضيلت موضوع آن است؛ يعنى شناخت موضوعات كوچك و كمفايده، از اهميت و فضيلت كم، و موضوعات بزرگ و مهم، از اهميت و فضيلتى بسيار برخوردار است. به همين دليل، چون موضوع شناخت خداوند، والاترين و شريفترين موضوع است- بهگونهاى كه هيچ موضوعى را نمىتوان با آن مقايسه كرد- بحث درباره او نيز با فضيلتترين بحثها است. امام على (ع) به فضيلت شناخت خداوند اشاره كرده، مىفرمايد:
مَعْرِفَةُ اللَّهِ سُبْحانَهُ اعْلَى الْمَعارِفِ. «١» شناخت خداوند سبحان، بالاترين شناختها است.
در حديثى ديگر، معصوم (ع)، برترين انسانها را كسى مىداند كه داراى شناخت بيشترى درباره خدا باشد:
بَعْضُكُمْ اكْثَرُ صَلاةً مِنْ بَعْضٍ وَ بَعْضُكُمْ اكْثَرُ حَجّاً مِنْ بَعْضٍ وَ بَعْضُكُمْ اكْثَرُ صَدَقَةً مِنْ بَعْضٍ وَ بَعْضُكُمْ اكْثَرُ صِياماً مِنْ بَعْضٍ وَ افْضَلُكُمْ افْضَلُكُمْ مَعْرِفَةً. «٢» مباحث تكميلى عقايد ٤٤ ٢ - راه عقلى و فلسفى ص : ٤٤