وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنى‌ آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلناهُمْ عَلى‌ كَثيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضيلًا «١» ما بنى آدم را گرامى داشتيم و آنان را در خشكى و دريا (بر مركب‌هاى راهوار) حمل كرديم، و از انواع روزى‌هاى پاكيزه به آنان روزى داديم، و بر بسيارى از آنهايى كه آفريديم، برترى بخشيديم.
كرامت تكوينى، يعنى آن دسته از شايستگى‌هاى ذاتى و استعدادهاى طبيعى كه مى‌تواند در معرض هدايت و تربيت تعاليم آسمانى پيامبران قرار گيرد، و باعث رشد و صعود انسان به مراتب كمال و مقامات والاى انسانى شود و انسان را تا سرحد فرشته شدن و بالاتر از آن تعالى بخشد. بنابراين، كرامت تكوينى، يعنى برخوردارى از شرافت وجودى نشأت گرفته از روح مقدس خدايى.
به عبارت ديگر، مهم‌ترين ويژگى‌هاى انسان دو چيز است:
١- عقل‌ ٢- اختيار و اراده‌ عقل و قوه انديشه برخاسته از روح خدايى است كه منشأ كارهاى فوق‌العاده و ممتاز است و انسان مى‌تواند در پرتو توانايى‌هاى ذهنى و استعداد فراگير به معارف بلند دست يابد، و راه سلطه بر جان و جهان را هموار كرده، و به اصطلاح مام طبيعت را مسخّر و مطيع خويش گرداند.
همچنين با استفاده از اراده و اختيار و آزادى عمل و با كمك عقل مى‌تواند راه و روش دلخواه خويش، به‌ويژه راه رشد و كمال را برگزيند و مراتب كمال را درنوردد تا به مقام والاى انسان كامل برسد (مقامى كه انبيا و اولياى الهى به‌ويژه پيامبر عظيم‌الشأن اسلام و امامان معصوم (ع) مرتبه كامل آن را دارا بودند). بنابراين، عقل، و اراده نشأت گرفته از عقل است كه انسان را از ساير موجودات به‌ويژه حيوانات ممتاز مى‌كند، زيرا كارهاى آنها از غرايز سرچشمه مى‌گيرد، و به هيچ وجه ارادى نيست. «٢»