مباحث تكميلى عقايد - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ٩٨
براى سؤالات گوناگونى است كه برايش مطرح شده و با پرداختن به اين سؤالات علوم بشرى را تكامل مىبخشد.
ب- خير اخلاقى: هر فردى در درون خويش توجهى به فضيلتها مىبيند، صداقت را امر مطلوبى مىشمارد، جزاى احسان و محبت را احسان مىداند، از خود گذشتگى در راه هدف را تحسين مىكند و گرايش به بسيارى از فضيلتهاى اخلاقى كه بدون تعليم و تربيت آن را يافته در درون خود مىيابد و آموزش و تربيت فقط در تقويت يا تضعيف آنها مؤثر است، نه اين كه آن حالت درونى را ايجاد كند.
ج- زيباپسندى: هر فردى در درون خويش كشش و جاذبهاى نسبت به اشياى زيبا كه داراى تناسب و ويژگى فرحانگيز باشند، مىبيند. در مورد اينكه يك شىء زيبا چه خصوصياتى را بايد داشته باشد، بين انديشمندان اختلاف است، ليكن در اصل وجود احساس زيبايى در انسان كسى ترديد ندارد، حتى اين حس، حاكم و جهت دهنده ديگر تمايلات و غرايز انسانى است. بهعنوان مثال، هر انسانى علاوه بر ارضاى غريزه گرسنگى بهگونهاى در انتخاب غذا و خوراك از حس زيباپسندى خويش كمك مىگيرد و همچنين در خانهسازى؛ بر خلاف حيوانها كه كيفيت غذا و خانهسازى آنها غريزى بوده و همو مباحث تكميلى عقايد ١٠٣ انواع غرايز ص : ١٠٢ اره يكنواخت مىباشد.
د- خلاقيّت و ابداع: نوآورى يكى ديگر از تمايلات ذاتى بشر است كه بىرابطه با حسّ حقيقتجويى وى نيست. تاريخ علوم، گوياى فرضيهها و تلاشهاى بىپايان افراد زيادى است كه درصدد بودند كاروان علم و انديشه را با سرعت بيشترى به پيش ببرند.
اين احساس بدون آموزش در هر فردى متبلور است و چه بسا شخصى در گوشهاى جدا از اجتماع و مردم براى ادامه حيات خويش دست به خلاقيت و ابداع مىزند.
ه- عشق و پرستش: يكى از تمايلات قوىّ انسان، احساس عشق و علاقه شديد به موجود برتر است؛ علاقه و محبتى كه گاهى خويشتن را از ياد برده و فقط معشوق نزد او جلوهگرى مىكند. حال، ملاك اين برترديدن، گاهى غير واقعى و موهوم است و به آن عشق مجازى گفته مىشود و ويژگى اين عشق اين است كه پس از رسيدن عاشق به معشوق و ارضاى اميال خود تمايلى در او باقى نمىماند، بلكه حتى تبديل به تنفر مىشود و گاهى