روح در آيات و روايات‌ در قرآن مجيد آيات فراوانى وجود دارد كه هر كدام با بيانى مسأله وجود روح در انسان را اثبات مى‌كند. اين آيات را مى‌توان در قالب چند دسته ارائه كرد:
١- آياتى كه از خلقت اوّليه انسان سخن مى‌گويند؛ به عنوان نمونه، در سوره مؤمنون پس از تبيين مراتب خلقت انسان به مسأله آفرينش روح پرداخته و با تعبيرى دقيق مى‌فرمايد:
... ثُمَّ انْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ (مؤمنون: ١٤)
سپس او را آفرينش تازه‌اى داديم.
تعبير «خَلْقاً آخَر» بيانگر اين است كه اين مرحله از خلقت انسان با مراحل قبلى كه ناظر بر جسمانى و مادى بودن وى بود كاملًا متفاوت است. در اين مرحله سخن از انشاء (ايجاد) جديدى است كه ما از آن به «ايجاد روح» تعبير مى‌كنيم. ضمناً اين تعبير كه گونه‌اى از ابهام در آن نهفته است برخلاف مراحل سابق كه از هر مرحله به‌طور مشخص نام برده شده نشان مى‌دهد كه مرحله آخر از نظر شناخت انسان با مراحل قبلى متفاوت است. انسان مراحل مادى را به‌خوبى مى‌تواند بشناسد امّا درك اين مرتبه كه سخن از امرى غير مادى است كارى آسان و در خور فهم همگان نيست.
٢- آياتى كه از توفّى انسان به هنگام موت سخن مى‌گويند. از اين آيات فهميده مى‌شود كه انسان، برخلاف گمان منكران معاد، كه فكر مى‌كردند از همين بدن تشكيل شده و آن هم پس از مردن متلاشى و نابود مى‌گردد، داراى روحى است كه هرگز از بين نمى‌رود؛ به همين جهت آن روح هنگام مرگ توسط مأموران الهى گرفته و حفظ مى‌شود و تنها جسد در معرض متلاشى شدن قرار مى‌گيرد. به‌عنوان مثال در پاسخ شبهه كافران كه مى‌گفتند:
وَ قالُوا ءَاذا ضَلَلْنا فِى الْارْضِ ءَانَّا لَفى‌ خَلْقٍ جَديدٍ ... (سجده: ١٠)
آنها گفتند: آيا هنگامى كه ما (مُرديم و) در زمين گم شديم، آفرينش تازه‌اى خواهيم يافت؟
مى‌فرمايد: