مباحث تكميلى عقايد

مباحث تكميلى عقايد - ابراهیم زاده، عبدالله؛ سبحانی، سعید - الصفحة ٣١

اصول جهان‌بينى مادى‌ برخى از مهم‌ترين اصول جهان‌بينى مادى، عبارت است از:
١- وجود مساوى با ماده «١» است.
مكتب‌هاى مادى، وجود و هستى را مساوى با ماده مى‌دانند و مى‌گويند: در جهان خارج، چيزى جز ماده وجود ندارد و غير مادى مساوى با عدم و پوچى است. علت آنكه اين گروه را «مادى» مى‌نامند، اين است كه در نظر آنان، فقط ماده اصالت دارد و موجود غير مادى، پندارى بيش نيست. در اين باره، لنين مى‌گويد:
«ممكن نيست چيزى بيرون از ماده، بيرون از اين عالم خارجى طبيعى- كه همگان با آن آشنا هستيم- موجود شود» «٢». مادى‌ها در جاى ديگر مى‌گويند:
«جهان مادى حقيقى ... تنها جهانى است كه وجود واقعى دارد.» «٣» تحليل اين نظريه: ماديون معمولًا براى اثبات اين نظريه با يكى از اين دو راه استدلال مى‌كنند:
الف- نيافتن، دليل نبودن است.
ب- هرچه كه قابل تجربه و آزمايش نباشد، وجود ندارد.
در تحليل دليل اول، مى‌گوييم: ماديون با جعل معادله‌اى به‌نام «تساوىِ وجود با ماده» مى‌خواهند همه عوالم غيبى و جهان مجرّدات را نفى كنند، در حالى‌كه كوچك‌ترين دليل قانع‌كننده‌اى بر اين مساوات ندارند؛ زيرا چه مانعى دارد وجود اعم از ماده باشد؟ آيا صرف درك نكردن و حس ننمودن مى‌تواند دليل بر عدم وجود باشد؟ به‌عنوان نمونه، بشر در گذشته از وجود بسيارى از قواهاى موجود در طبيعت- همچون نيروى اتم- آگاه نبود، ولى اكنون با پيشرفت علوم به اين نيروى عظيم دست يافته است. آيا پيش از كشف اين نيروها، مى‌توانستيم بگوييم نيروى اتم وجود نداشته است؟ بنابراين، عدم وجدان، دليل بر عدم وجود نيست.