سوره معارج، نمازگزاران را از بخل و جزع استثنا كرده است. دليل اين استثناها همان است كه مؤمنان نمازگزار خود را از حيوانيت نجات داده و به مرحله انسانيت گام نهاده‌اند.
بنابراين، انسان از جنبه معنوى خلقتش داراى آن قوا و استعدادها و از جنبه مادى داراى اين زمينه‌هاى پست و نكوهيده است و او تنها موجودى است كه چنين خلقتى دوگانه دارد و مى‌تواند هر يك از آن دو را به فعليت رسانده و مظهر كرامت يا رذيلت گردد و اين است آن خلقت پيچيده و منحصر به فردى كه خداوند بعد از خلقتش به خود تبريك گفته است:
«فَتَبارَكَ اللَّهُ احْسَنُ الْخالِقينَ» «١»