تاريخ انبياء - ورعی و فرقانی - الصفحة ٥١

دعوت به توحيد حضرت صالح (ع)، قوم خود را به پرستش خداوند، رعايت تقواى الهى، رفتار به عدل و احسان و پرهيز از استكبار و سركشى فراخواند و به آنان گوشزد كرد كه من هيچ‌گونه پاداش و مزدى براى رسالتم از شما نمى‌خواهم. «١» آن حضرت در دعوت به توحيد، دلايل عقلى‌اش را نيز ذكر مى‌كرد و با خطابى عاطفه‌برانگيز آنان را به سوى حق فرامى‌خواند. قرآن كريم چگونگى دعوت صالح (ع) را چنين شرح داده است:
وَإِلَى‌ ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحاً قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُم مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ هُوَ أَنشَأَكُم مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيَها فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُجِيبٌ. (هود: ٦١)
و به سوى قومِ ثمود، برادرشان «صالح» را فرستاديم. او گفت: «اى قوم من! خدا را پرستش كنيد، كه معبودى جز او براى شما نيست. اوست كه شما را از زمين آفريد و آبادى آن را به شما واگذاشت. از او آمرزش بطلبيد، سپس به سوى او بازگرديد، كه پروردگارم (به بندگان خود) نزديك، و اجابت كننده (خواسته‌هاى آنها) است.
حضرت صالح (ع) در اين سخنانش، همان «لا اله الا الله» را كه سخن همه پيامبران است، بيان كرده و متذكر شده كه اصلًا اله و معبودى جز «الله» وجود ندارد تا قومش بتوانند او را پرستش كنند. سپس به توصيف خدا پرداخته و گفته است: همان خدايى كه شما را از خاك آفريد و به شما توان داد تا بر زمين مسلط شويد و آن را آباد سازيد. در اين سخن اشاره دارد كه خداوند شما را آفريد وگرنه، نه خود توان خلقت خود را داريد و نه ديگران شما را آفريده‌اند؛ همچنان كه توان كار و فعاليت و عمران در زمين را او به شما عطا كرده است. بنابراين بتها و معبودان دروغين توان آفرينش شما و نيز توان بخشش كمالات به شما را ندارند و فقط خداست كه شما را آفريده و به شما نيرو بخشيده است. از اين رو بيدرنگ از آنها مى‌خواهد كه به درگاه الهى توبه كنند و از اين كه شريكانى براى خداوند اختيار كرده‌اند، استغفار طلبند.
در قسمت آخر سخنانش نيز خداوند را نزديك به بندگان و اجابت كننده دعاى آنها معرفى مى‌كند.
اين فراز هم بدين جهت بود كه بت‌پرستان بر اين گمان باطل بودند كه خداوند رب الارباب است‌