تاريخ انبياء

تاريخ انبياء - ورعی و فرقانی - الصفحة ١٧

وَنَكْفُرُ بِبَعْضٍ وَيُرِيدُونَ أَن يَتَّخِذُوا بَيْنَ ذلِكَ سَبِيلًا أُوْلئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ حَقّاً وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ عَذَاباً مُهِيناً. (نساء: ١٥٠- ١٥١)
كسانى كه به خدا و پيامبران او كفر مى‌ورزند و مى‌خواهند بين خدا و پيامبرانش جدايى بيندازند و مى‌گويند: ما به بعضى ايمان مى‌آوريم و به بعضى كافر مى‌شويم و مى‌خواهند بين ايمان و كفر راهى اتخاذ كنند؛ در حقيقت اينان كافرند امام صادق (عليه السّلام) نيز از اين حقيقت ياد مى‌كند و مى‌فرمايد:
بدانيد كه به طور يقين اگر كسى عيسى بن مريم (ع) را انكار كند و به ساير پيامبران اقرار نمايد و ايمان آورد، در واقع ايمان نياورده است. «١» نبىّ و رسول‌ خداوند، پيامبران را با دو واژه «نبى» و «رسول» مى‌خواند:
فَبَعَثَ اللّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ. (بقره: ٢١٣)
خداوند، پيامبران را به عنوان بشارت دهنده و ترساننده (مردم) برانگيخت.
وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى‌ نَبْعَثَ رَسُولًا. (اسراء: ١٥)
ما تا رسولى را براى هدايت قومى مبعوث نسازيم، آن قوم را عذاب نمى‌كنيم.
از بررسى آيات قرآن درباره پيامبران و نيز توجه به معانى واژه‌هاى آنها برمى‌آيد كه «نبى» كسى است كه حامل خبرى است و رسول كسى است كه حامل رسالت و پيامى خاص است.
به توضيح بيش‌تر، نبى كسى است كه براى مردم آنچه را مايه صلاح دنيا و آخرت است، يعنى اصول و فروع دين را بيان مى‌كند؛ اما رسول ابلاغ كننده رسالت خاصى است كه مشتمل بر اتمام حجتى است كه به دنبال مخالفت با آن، عذاب و هلاكت نازل مى‌شود. «٢» بنابراين، شمار رسولان بسيار كم‌تر از انبياء است؛ چنان كه در ادامه روايت ابوذر- كه پيش از اين نقل شد- پيامبر اكرم (ص) مى‌فرمايد: شمار پيامبران مرسل، ٣١٣ نفر است. بديهى است در اين صورت، هر رسولى نبى نيز هست؛ ولى هر نبى‌اى رسول نيست.
در روايات، ميان نبى و رسول تفاوت ديگرى نيز ذكر شده است؛ مثلًا گفته شده كه‌