تاريخ انبياء - ورعی و فرقانی - الصفحة ٤١

آدم و حوّا بر خود ستم كردند و اين عمل اسباب زحمت و رنج آنان را فراهم كرد و سبب خروج از بهشت و زندگى در زمين شد كه همواره توأم با سختيها و گرفتاريهاست. آنان به ظلم خود اعتراف و به درگاه الهى توبه كردند:
قَالا رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِن لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ. (اعراف: ٢٣)
گفتند: پروردگارا! ما به‌خود ستم كرديم و اگر تو ما را نبخشى وبه ما رحم‌نكنى، از زيانكاران خواهيم‌شد.
خداى مهربان نيز توبه آنان را پذيرفت. گرچه عملى كه آنان انجام دادند گناه و معصيت نبود و تنها ترك اوْلى‌ بود و موجب زحمت خود آنان شد؛ اما از اينكه به هشدار الهى توجه نكردند، پشيمان شدند و به درگاه او توبه كردند. «١» على بن ابراهيم در تفسير خود از امام صادق (ع) چنين نقل مى‌كند:
هنگامى‌كه حضرت آدم از بهشت بيرون رفت، جبرئيل نازل شد و گفت: آيا خداوند تو را به‌دست خود نيافريد و از روح خود در تو ندميد وفرشتگان را وادار نساخت‌كه بر تو سجده‌كنند و حوّا را به تو تزويج نكرد و تو را به بهشت درنياورد؟ آيا به تو دستور نداد كه از آن درخت نخورى و تو سرپيچى كردى؟
آدم گفت: شيطان به دروغ سوگند خورد و من باور نمى‌كردم كه مخلوق خدا، سوگند دروغ ياد كند. «٢» از اهداف قرآن در بيان سرگذشت پيامبران، بيان نكات مهم اخلاقى و تربيتى براى ساختن انسان است. از اين رو، به آنان هشدار مى‌دهد:
يَا بَنِي آدَمَ لَايَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَانُ كَمَا أَخْرَجَ أَبَوَيْكُم مِنَ الْجَنَّةِ يَنزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءَاتِهِمَا إِنَّهُ يَرَاكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لَاتَرَوْنَهُمْ. (اعراف: ٢٧)
اى فرزندان آدم! (مراقب باشيد كه) شيطان شما را فريب ندهد، چنانكه پدر و مادر شما را از بهشت بيرون كرد، لباسشان را از تنشان كند تا عورتهاى آنان را به ايشان نشان دهد. شيطان و ياران او از جايى شما را مى‌بينند كه شما آنها را نمى‌بينيد شيطان كار خويش را آغاز كرد و بين فرزندان آدم فتنه انداخت. قابيل را كه به مقام وصايتى كه پدرش به هابيل واگذاشته بود، حسادت مى‌ورزيد، فريب داد و وسوسه كرد و قابيل دست خود را به خون برادر آلوده ساخت.