سرداران صدر اسلام(ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨١
عرض كردند: آرى يا رسول اللّه، پيامبر فرمود:
آنان با لشكريان دشمن روياروى شدند. زيد بن حارثه شهيد شد، براى او از خداوند متعال آمرزش بخواهيد، بعد از زيد، جعفر بن ابيطالب پرچم را به دست گرفت، او نيز بر دشمن سخت گرفت و با تمام نيرو جنگيد و شهيد شد سپس عبداللّه بن رواحه پرچم را به دست گرفت او هم با ثبات قدم و پايدارى فراوان به جنگ ادامه داد و به شهادت رسيد. «١» عايشه نقل مى كند:
«زمانى كه خبر شهادت جعفر و زيد و عبداللّه بن رواحه منتشر شد، پيامبر (ص) بر زمين نشست در حالى كه آثار حزن و اندوه در چهره ايشان ظاهر بود. «٢» مسلمانان از مقام و عظمت اين سه فرمانده دلير تجليل كردند و اجساد پاك آنان را تشييع نمودند و در يك قبر به خاك سپردند روحشان شاد و راهشان مستدام باد «٣» اشعار حسانبن ثابت در رثاى شهداى موته حسانبن ثابت- يكى از شعراى معروف زمان رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله- در رثاى شهداى موته اشعارى را سرود كه مردم را به شدّت اندوهگين و گريان كرد.
در خاتمه اين گفتار چند بيت از آن را ذكر مى كنيم.
«رَأَيْتُ خِيارَ الْمُؤْمِنينَ تَوارَدُوا شَعُوبَ وَ خَلْفاً بَعْدُهُمْ يَتَأخَّرُ فَلا يُبْعِدَنَّ اللَّهُ قَتْلى تَتابَعُوا بِمُؤْتَةَ مِنْهُمْ ذُوالْجَناحَيْنِ جَعْفَرُ وَ زَيْدٌ و عَبْدُ اللَّهِ حينَ تَتابَعُوا جَميعاً وَ أَسْبابُ الْمَنِيَّهِ تَخْطِرُ» «١» «بهترين مؤمنان را مى ديدم كه گروه گروه يكى پس از ديگرى وارد ميدان جنگ و كارزار مى شدند و دسته ديگر پشت سر آنها منتظر ورود به ميدان جنگ بودند خداوند متعال، شهدايى را كه در موته شهيد شدند، از رحمت خويش دور نسازد، كه از جمله آنها جعفر ذوالجناحين (صاحب دو بال) و زيد بن حارثه و عبدالله بن رواحه مى باشند كه يكى پس از ديگرى شربت شهادت نوشيدند. در حالى كه اسباب مرگ فرامى رسد. (پس چه نيكو آنكه در جنگ با دشمن مرگ به وجود آيد و شهادت سبب نصيب انسان گردد.»