نقش ابوايوب در سركوبى منافقين‌ ابو ايوب انصارى در زمره پنج تن از انصارى است كه در زمان پيامبر قرآن كريم را جمع‌آورى مى كردند. «١» از اين رو با معارف عالى و تعاليم الهى كه توسط پيامبر (ص) در اختيار او قرار مى گرفت در تشخيص حق ازباطل داراى بصيرت بود وبخوبى مؤمن را از منافق تشخيص مى داد.
روزى گروهى از منافقين در مسجد گرد آمده بودند. پيامبر وارد مسجد شد آنان را ديد كه كنار هم نشسته اند و به آهستگى با هم سخن مى گويند.
پيامبر (ص) براى مقابله باآنان دستور داد آنان را از مسجد بيرون كنند.
همان لحظه ابو ايوب كه گويى منتظر يك چنين فرصت مناسبى باشد از جاى خود برخاست و به طرف عمر بن قيس رفت و پاهايش را گرفت و او را بر زمين كشان كشان از مسجد بيرون انداخت، سپس رو به رافع بن وديعه كرد و يقه لباسش را گرفت و با شدت به جلو كشاند و سيلى بر صورت او نواخت و او رانيز از مسجد بيرون راند، به او گفت:
«اف بر تو اى منافق خبيث! از مسجد رسول اكرم بيرون رو.» «٢» ابوايوب در مقابله با رهبر منافقين‌ عبداللّه بن ابى كه از سران منافقين مدينه بود در جريان جنگ احد به همراه پيامبر از مدينه خارج شد! اما او كينه پيامبر رادر دل داشت و منتظر فرصتى بود تا ضربه اى به نظام نو پاى اسلام وارد كند، از اين رو در نيمه راه به بهانه اينكه پيامبر در شيوه جنگيدن باكفار از نظر جوانان پيروى كرده و نظر او رانپذيرفته‌