ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٦ - مهدويت و دموكراسى

مهدويت و دموكراسى‌

محسن قنبريان‌

اشاره:

به نظر مى‌رسد در حال حاضر، فرهنگ مهدوى در جامعه ما با آسيب‌هاى مختلفى روبروست كه مى‌توان آنها را در ذيل دو عنوان كلّى دسته‌بندى كرد:

١. عوام‌زدگى و سطحى‌نگرى؛

٢. روشنفكرزدگى و تأويل‌گرايى.

تفكر دوم كه بيشتر با موضوع اين نوشتار مرتبط است، جهان پيرامون خود را از منظر مدرنيسم مى‌نگرد و سعى در تجزيه و تحليل حقايق آن بر مبناى علوم تجربى و انسانى غربى دارد. از همين روست كه در اين انديشه، برداشت‌ها از قيام و انقلاب مهدوى (ع)، صبغه روشنفكرانه يافته، با شاخصه‌هاى دموكراسى ليبرال ارزيابى مى‌گردد.

در اين انديشه تلاش مى‌شود كه روايات مربوط به ظهور و حوادث پس از آن، به گونه‌اى تأويل و توجيه شود كه با چارچوب‌هاى به ظاهر علمى ارائه شده در دوران مدرن تعارض و تهافتى پيدا نكند![١] هر يك از دو انديشه فوق آثار و پيامدهاى مخرّبى براى انديشه مهدوى و فرهنگ انتظار داشته و لطمات جبران‌ناپذيرى بر كاركردها و آثار آن وارد مى‌سازد. با اين مقدمه به بررسى كتابى مى‌پردازيم كه چندى پيش با عنوان «چكيده انديشه‌ها» (آشنايى با ديدگاه هاى آيت الله صانعى) از سوى «مؤسسه ثقلين» به چاپ رسيده و در آن مطالب قابل تأمّلى در زمينه «ارتباط مهدويت و دموكراسى» مطرح شده است.