ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٢ - مقدمه
ديدگاه حكما، قدما و عرفاى اسلامى در مورد آب
دكتر حسين روازاده
مقدمه
نسخه شفاى امراض، حمد و سپاس شافى حقيقى است كه به قدرت كامله خود هر دردى را دوايى و به هر دوايى، شفايى آفريد. آفريدگارى كه دموى مزاجان به حلاوت شوق وصالش در جوش و صفراوى طبعان از مرارت رنج فراقش در خروش و بلغميان از قيل و قال كنه ذاتش در سكوت و سودازدگان در اشتياق جمال باكمالش مبهوت.
پرواضح است كه هرگاه بخواهيم بنايى را مرمّت كنيم ابتدا بايد اجزاى تشكيلدهنده آن را خوب بشناسيم تا بتوانيم متخصصين آگاه و مهندسان حاذق را جهت رفع عيوب مطروحه، كنار يكديگر گرد آوريم؛ براى مثال بايد بدانيم كه آيا اين بنا از چوب، ساروج، خشت و آهن يا مجموعهاى از اينها ساخته شده تا راههاى ترميم معايب آن فراهم شود.
سؤال اينجاست: اگر چنين دقتى براى جامدات مورد نياز است، مداقّه در درمان اشرف مخلوقات (انسان) از چه درجه اهميتى برخوردار است؟ انسانى كه پروردگار عالميان به واسطه آفرينش او، خود را احسن الخالقين خواند: «فَتَبارَكَاللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ»، آيا نبايد طبيبى كه به امر خطير و مقدّس طبابت امراض اين موجود پيچيده و اين عالم اكبر مشغول است از مواد اصلى سازنده آن مطّلع باشد؟
در مورد ساختار جهان هستى و انسان، در طول تاريخ بسيار سخن رفته است و دانشمندان نظريههاى متفاوتى بيان نمودهاند. بيان ارتباط دو ساختار انسان و عالم هستى و راز خلقت متشابه آنها، تبلور قدرت لايزال الهى را به نمايش مىگذارد. از ديدگاه حكما و عرفاى اسلامى، همه اجزاى هستى در وجود انسان وجود دارد و سه عالم حس و خيال و عقل همانگونه كه در هستى وجود دارد، در جسم و روح انسان نيز هست. از همين روست كه معرفت- چه از طريق معرفت آفاق و چه از طريق معرفت انفس- انسان را به سرمنزل مقصود رهنمون مىشود. كره زمين و جسم آدمى هر دو از سه ركن اصلى تشكيل شده است: آب، روغن و نمك. مقصود از آب همان مائيت جارى، مقصود از نمك همان غلظت و سفتى و خشكى سنگين است و مقصود از روغن رطوبت لزجگونه و چسبنده بين حالت رقيق و حالت غليظ است. تمام اجزا و اخلاط بدن انسان از تركيبهاى متفاوتى از اين سه ركن اساسى تشكيل شده است.