ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧١ - پارادايم هاى نامتوازن از زنان و دختران در فيلم ها و انيميشن هاى ويژه كودكان
فيلمسازى مطرح كردم و از وى پرسيدم كه آيا شما به اين نكته توجه كردهايد كه در برنامههاى كودكان، دختران كمترى نسبت به پسران وجود دارند؟ البته وى به من چنين گفت: نه، نه. در ايالات متحده چنين موضوعى وجود ندارد. ما سالهاست كه اين موضوع را در كشور خود حل كردهايم».
خانم ديويس يادآورى مىكند كه اشاره مدير آن استوديو به وجود يك شخصيت زن در همه آثار توليد شده در سالهاى اخير باز مىگردد. به نظر مىرسيد كه نياز به تحقيقى جامع در اين زمينه وجود دارد. لذا وى تصميم گرفت كه دادههاى لازم را تهيه كند. بدين ترتيب يك مؤسسه غير دولتى تأسيس كرد و ظرف سه سال، با كمك استاد «دانشكده روزنامهنگارى آنفبرگ» آقاى استاسى اسميت، به ارزيابى جايگاه شخصيتهاى مذكر و مؤنث در آثار ساخته شده براى كودكان پرداخت. در روزهاى ٣٠ و ٣١ ژانويه سال ٢٠٠٨ م. در دانشگاه كاليفرنياى جنوبى، خانم ديويس نتايج تحقيقاتش را با كمك «مؤسسه مطالعات جنسيت و كودكان در رسانهها»(GDIDM) ارائه كرد. در اين جلسه كه تعدادى از رؤساى استوديوهاى فيلمسازى، نويسندگان، كارشناسان تعليم و تربيت و دانشجويان حضور داشتند، سه نتيجهگيرى اصلى اين پژوهش براى حاضران مطرح شد:
١. ما در رسانههاى تصويرى خود، شاهد يك عدم توازن جنسيتى هستيم.
٢. در قريب به اتّفاق اين آثار، هنگام نمايش شخصيتهاى مؤنث، اين كاراكترها به صورتى بيش از حد سكسى ارائه مىشوند.
٣. بيشترين تمركز در اين شرايط نابرابر، به فيلمهاى انيميشن و سپس فيلمهاى سينمايى ويژه كودكان باز مىگردد كه بر اساس طبقهبندى سنّى مخاطبان، شامل ايمنترين فيلمهاى موجود در بازار مىباشند.
به هر حال، دو نتيجه ابتدايى اين پژوهش، سالهاست كه در جامعه ما شناخته شده و تقريباً براى اكثر بينندگان معمولى رسانهها تعجّبآور به شمار نمىروند، امّا نمىتوان نتايج آمارى ارائه شده را ناديده گرفت. مثلًا پس از بررسى پانزده هزار شخصيت سخنگوى فيلمهاى مختلف در فيلمهاى ويژه كودكان و نوجوانان زير سيزده سال و همچنين فيلمهاى ويژه افراد بالغ، تعداد مردان تقريباً سه برابر زنان بوده و تعداد قصهگوهاى مرد هم چهار برابر قصهگوهاى زن مىباشد. (٨٣ درصد در برابر ١٧ درصد).
همچنين پس از بررسى چهار هزار كاراكتر مؤنث (شخصيتهاى دختر و زن انيميشن يا حيوانات مختلف) مشخص شده است كه اين شخصيتها، پنج برابر شخصيتهاى مذكور در آثار بررسى شده، خود را آرايش مىكنند يا رفتارهايى اغواگرايانه و وسوسهكننده از خود نشان مىدهند. همچنين با احتمال سه به يك، اين كاراكترها، لباسهايى جلف و تحريكآميز بر تن مىكنند.
از سوى ديگر، هنگامى كه زنان در فيلمهاى رده كودكان ظاهر مىشوند، با احتمال بيشترى از خود رفتارهايى محرك نشان مىدهند، اغوا مىشوند يا اقدامات رومانتيك از خود بروز مىدهند.
زنان در اين آثار، به گونهاى دراماتيك و اغواگرايانه، سه برابر مردان، بدنهاى موزون و متناسب دارند و بدين ترتيب الگوى يك بدن كشيده، لاغر و تركهاى را از اوّلين سالهاى عمر به كودكان ما تحميل مىكنند. لذا گفتههاى يكى از مقامات شركت «سونى»، بايد يك هشدار جدى به حساب آيد: «در بدنهاى استخوانى زنان نشان داده شده در فيلمهاى سينمايى و انيميشن ويژه كودكان و نوجوانان، هيچ جايى براى رحم وجود ندارد».
پىنوشتها:
برگرفته از: سياحت غرب، ش ٦٥، به نقل از:
www. Alternet. org
[١].Sara Voorhees ، بانوى نويسنده و منتقد با سابقه آثار سينمايى. وى از اعضاى جامعه منتقدان آمريكا و عضو شوراى مديريت انجمن آموزشهاى رسانهاى است.