اين صفحه اختصاص به طرح پرسش‌ها، شبهات و مسائلى دارد كه براى شما عزيزان مطرح شده يا در محيط خانواده، مدرسه، دانشگاه يا محل كار شما از آنها صحبت به ميان آمده است؛ چه در موضوع مهدويت و چه در ساير زمينه‌هاى اعتقادى و اخلاقى. پس دست به كار شويد و از همين حالا پرسش‌هاى خود را با ما در ميان بگذاريد. ما هم سعى مى‌كنيم پاسخ‌هاى مناسبى به آنها بدهيم.

خواهر گرامى زهره سادات موسوى پرسيده‌اند، چرا امام زمان (ع) دو غيبت داشته‌اند؛ يكى غيبت صغرا و ديگرى غيبت كبرا؛ چرا از همان ابتدا، غيبت كبرا آغاز نشد و آن حضرت پس از يك دوره غيبت هفتاد ساله، غيبت كبراى خود را شروع كردند؟

در پاسخ اين خواهر گرامى و براى اطلاع همه خوانندگان عزيز نكاتى را يادآور مى‌شويم:

١. تقسيم‌بندى دوران غيبت‌

پيش از آنكه وارد بحث مفهوم غيبت امام عصر (ع) شويم، بهتر است به اين پرسش پاسخ دهيم كه دليل تقسيم‌بندى غيبت آن حضرت به غيبت صغرا و غيبت كبرا چه بوده و تفاوت اين دو در چيست؟ اصولًا مرز زمانى مشخص‌كننده اين دو غيبت از يكديگر چگونه تعيين مى‌شود؟

در روايات ما به طور مكرر از دو غيبت آن حضرت سخن به ميان آمده و از سال‌ها پيش از تولد امام مهدى (ع) بر اين موضوع تصريح شده است كه حضرتش دو غيبت خواهند داشت كه هر يك با ديگرى متفاوت است. در اينجا به چند روايت كه در اين زمينه وارد شده است، اشاره مى‌كنيم:

شيخ طوسى (٣٨٥- ٤٦٠ ق.) در «كتاب الغيبة»، حديثى از امام صادق (ع) نقل مى‌كند كه در آن، امام خطاب به يكى از اصحاب خود مى‌فرمايد: «اى حازم! بدان كه براى صاحب اين امر دو غيبت است كه پس از دومين غيبت، ظهور خواهد كرد».[١]

همچنين امين‌الاسلام طبرسى (م ٥٤٨ ه. ق) در كتاب «إعلام الورى»، حديثى را نقل مى‌كند كه در آن، ابوبصير خطاب به امام صادق (ع) عرض مى‌كند: «ابوجعفر [حضرت باقر] (ع) مى‌فرمود كه براى قائم آل محمد (ص)، دو غيبت است كه يكى از ديگرى كوتاه‌تر است. [نظر شما در اين مورد چيست؟]» امام در پاسخ ابوبصير مى‌فرمايد: «آرى اى ابوبصير! [چنان‌كه گفتى،] يكى از اين دو غيبت از ديگرى طولانى‌تر خواهد بود».[٢] محمد بن ابراهيم‌