ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٨ - راه معرفت امام زمان (ع)
راه معرفت امام زمان (ع)
آيتالله جوادى آملى
غيبت امام زمان همواره مسئلهاى مهم، معتبر و اصيل بوده است، به گونهاى كه همه معصومان (ع) از نبى مكرم اسلام (ص) تا امام عسكرى (ع) بارها به وجود مبارك ايشان و ويژگىهايشان اشاره فرمودهاند روايات مجامع روايى شيعه و غير شيعه در اينباره نه از حد استفاضه بلكه از تواتر متعارف نيز فزونتر است.
محمّدبن عثمان عَمْرى[١] مىگويد: «از پدرم شنيدم كه در خدمت امام حسن عسكرى (ع) بودم كه پدرم پرسيد: اين سخن حق است كه پيامبر فرمودهاند: من مات و لم يعرف امام زمانه مات ميتة جاهلية»؟ فرمود: «آرى، اين سخن درست است و هيچ ترديدى در آن نيست». همانطور كه شكى در روز بودن اين روز روشن نيست: سپس پدرم عرض كرد: پس از اينكه شما رحلت كرديد، امام بعد از شما كيست؟ امام عسكرى (ع) به نام مبارك حضرت ولى عصر (ع) اشاره كردو آنگاه فرمود: او غيبتى طولانى دارد كه در آن عدّهاى سرگردان، گروهى هلاك و دستهاى دچار ترديد مىشوند.[٢]
بر اين اساس، غيبت ولى عصر (ع) براى بسيارى دشوار مىآيد و شكوك و شبهات اذهان بسيارى را مسموم مىكند و عدّهاى مىگويند كه چگونه مىشود انسانى بيش از هزار سال زنده بماند و گروهى سخن مىرانند كه از كجا معلوم است كه بيايد و كسان ديگر شبهادت ديگرى، سادهتر يا پيچيدهتر را در اذهان مىپرورند و آن را مىپراكنند.
از سويى ديگر، زمان ظهور وجود مبارك بقيةالله الاعظم (ع) معلوم نيست- گر چه ما بايد همواره منتظر ظهور خجسته حضرتشان باشيم- و امكان دارد خداى نخواسته غيبت ايشان طولانى شود و ترديدها، شكوك و شبههها نيز افزايش يابد! چه كنيم تا به اين ترديدها در ابعاد فردى يا اجتماعى مبتلا نشويم؟ درباره مسائل و مباحت دينى، به ويژه چالشهاى فراروى حكومت اسلامى نظير مبحث ولايت فقيه، به دام قرائتهاى مختلف گرفتار نياييم؟ در باتلاق شبهات فرو نرويم و با شناخت اصيل امام و امامت مشكلات موجود در اين زمان را باز شناخته و بگشاييم؟
شناخت ولى خدا و امام عصر (ع) تنها راه نجات و رستگارى است كه با درخواست از ذات اقدس خداوند و مجاهده علمى و عملى شدنى است.
وعده نجات از جهالت و رهايى از ظلمت گمراهى، دل انسانهاى بصير را از ديرباز به خود مشغول داشته است، به همين سبب بعضى شاگردان خاص اهل بيت (ع) براى يافتن طريق هدايت سؤالاتى درباره معرفت آخرين حجّت الهى در محضر ايشان مطرح كردهاند، چنانكه جناب «زراره» مىگويد: «از امام صادق (ع) شنيدم كه فرمود: قائم ما پيش از قيام خود، غيبتى طولانى خواهد داشت. عرض كردم: چرا؟ فرمود: اگر ظاهر باشد او را مىكشند؛ سپس فرمود: اى زراره! اوست كه انتظارش را مىكشند و