من از آيه‌اى كه درباره غدير است: «الْيَوْمَأَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي؛ امروز دينتان را برايتان كامل كردم و نعمتم را بر شما كامل نمودم»، برداشتم مى‌كنم كه نعمت‌ها دو گونه است: ١. فقط نعمت هستند، ٢. هم خود نعمت هستند هم كليد استفاده از ديگر نعمت‌ها هستند؛ مثل نور. نور كه خانه را روشن مى‌كند، هم خودش نعمت است و هم باعث مى‌شود در پرتو روشنايى‌اش نعمت‌هاى ديگر را ببينيم.

در واقعه غدير هم كه خداوند مى‌فرمايد: نعمتم را بر شما تمام نمودم، شايد معناى اين آيه نيز بر طبق آنچه در تفاسير آمده، اين باشد كه وجود نازنين «ولى خدا» وسيله استفاده از نعمت‌هاى ديگر است. شايد مقصود امام رضا (ع) در حديث شريف سلسلةالذهب: «كلمةلا إله إلّا الله حصنى فمن دخل حصنى أمن من عذابى بشرطها و أنا من شروطها»؛ اين باشد كه شرط رسيدن به توحيد، عبوديت و بندگى ولايت [ولى خدا] است. شايد معناى آيه‌ «لَتُسْئَلُنَّيَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ» همين باشد كه تنها سؤالى كه درباره هر نعمت در روز قيامت مى‌شود، اين است كه آيا به كمك و هدايت نعمت ولايت از نعمت‌هاى ديگرى كه خداوند به تو داده، در مسير بندگى خدا استفاده كرده‌اى يا نه؟

پس تمام نياز ما به وجود نازنين امام زمان (ع) اين است كه تا امام نداشته باشيم، از بندگى و از استفاده از نعمت در راه بندگى خبرى نيست. چون زمانى كه با امام سراغ يك نعمتى مى‌رويم، به من مى‌گويد مبدأ اين نعمت خداست، مقصد اين نعمت خداست و مسير هم تكليف است، سه بركتى كه به بركت امامت و ولايت در هر نعمتى پيدا مى‌شود.

ما بايد بفهميم بيش از آنكه نيازهاى مادّى و دنيوى ما را به سوى امام مى‌كشاند نياز حقيقت و حقيقت بندگى و حقيقت زندگى و وجودمان ما را به سوى امام مى‌كشاند. اگر اين وجود با نور امامت و ولايت هدايت نشود، اصل وجودش در مسير شر خواهد بود. مثالى مى‌زنند كه ثروت، قدرت، شهرت و ... جمال نعمت‌اند، ولى آمار سوءاستفاده كنندگان از اين نعمت‌ها خيلى بيشتر از آمار درست استفاده كنندگان از اين نعمت‌هاست. يعنى با همين نعمت‌ها خود را به نقمت انداخته‌اند. براى اينكه بدون امام هستند.

مردم دوران قبل از بعثت هم منتظر ظهور پيامبر بودند. مردمى كه ٢٥ سال غيبت اميرمؤمنان (ع) را شاهد بودند هم منتظر ظهور اميرمؤمنان (ع) بودند، مردمى كه در زمان حكومت ده ساله امام حسن (ع) و امام حسين (ع) هم بودند، منتظر ظهور امام حسين (ع) بودند. حتّى كسانى كه در زمان خفقان دوران پهلوى زندگى مى‌كردند، منتظر ظهور انقلاب اسلامى بودند، امّا منتظران اين چهار ظهور كه اشاره شد دو دسته شدند، ١. منتظران همراه بعد از ظهور؛ ٢. منتظران غيرهمراه و حتّى مخالف با هدف ظهور. وقتى طبق خطبه سوم «نهج البلاغه» مى‌بينيم را كه امام على (ع) مى‌فرمايند: «ترسيدم حسن و حسين (ع) زير دست و پا له شوند.» در حقيقت نشان مى‌دهد جامعه آن روز منتظران جدّى امام على (ع) بودند، امّا بر اساس حقيقت امامت به دنبال امام نبودند، بلكه براساس منافع از دست رفته خودشان به دنبال او بودند، و زمانى كه ديدند اميرمؤمنان (ع) آن منافع را بر اساس تفسير آنها دنبال نكردند، مقابل ايشان ايستادند، گروهى قاسطين، گروهى مارقين و گروهى ناكثين شدند «و قليل ممن و فالرعاية الحق فيهم» يك عدّه كمى باقى ماندند كه منتظران واقعى بودند.

\* اگر بخواهيم علمى‌تر بيان كنيم، امام زمان (ع) چه حقوقى بر گردن ما دارند، كه بايد آنها را رعايت كنيم و اگر بخواهيم به فلاح و رستگارى كه در انتهاى دعاى ندبه مى‌خوانيم برسيم شرطش چيست؟

\* آمدن حضرت، سه مرحله دارد كه به بيان شهيد مطهرى هر انقلابى اين سه مرحله را دارد: ١. ظهور، ٢. قيام و جهاد، ٣. حكومت. حضرت از ما توقّع دارند كه پذيرنده ظهور باشيم، رزمنده قيام باشيم و فرمانده حكومت. هر كدام از اينها را بايد ريز كنيم و در هر سه مورد حضور داشته باشيم؛ چون اين اندك سربازهايى كه با بسترسازى انقلاب اسلامى و تلاش امام خمينى (ره) به وجود آمدند، بايد زمينه پذيرش ظهور امام زمان (ع) را در دنيا فراهم كنند. قطعاً اين افراد نه تنها خودشان بايد پذيرنده باشند، بلكه بايد ديگران را نيز پذيرنده كنند، چون هر انقلابى اگر پذيرش نداشته باشد، محقّق نمى‌شود. زمانى كه امام زمان (ع) قيام مى‌كنند، دشمنانى دارند كه مخالف جدّى اين حكومت هستند و لذا قطعاً ما آن زمان جنگ جدّى و جهانى را خواهيم داشت كه روايات ما مى‌گويند هشت ماه به طول مى‌انجامد (مقدارى كمتر يا بيشتر)؛ اين وجود نازنين در آن جنگ، نيازمند رزمنده است.

حكومت حضرت نيز نيازمند فرمانده است، براى مثال مى‌گويم در حكومت جمهورى اسلامى كه يك كشور متوسط است، هر رئيس جمهور حدود ٣٠ هزار مدير نياز دارد، اگر ما جهان را حدوداً شامل ٢٠٠ كشور بدانيم، امام زمان (ع) چيزى حدود شش ميليون مدير ارشد براى حكومت كردن بر جهان مى‌خواهند و قرار نيست كه اين افراد از ملائكه آسمان باشند و حكومت حضرت را مديريت كنند. اينها اصلى‌ترين، ملموس‌ترين، واضح‌ترين و منطقى‌ترين انتظارات حضرت است.

در ارتباط با پذيرش ظهور هم، ما در منابع آيات و روايات و مطالبى كه بزرگان فرموده‌اند داريم كه وقتى ظهور حضرت محقق مى‌شود كه يك پذيرش‌