در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٢٦ - نخست معناى عصمت در لغت و اصطلاح

١- المنع؛[١] بازداشتن، مانند: عصمه الطعام؛ غذا او را از گرسنگى دور داشت.

٢- الإلتجاء؛[٢] پناه بردن؛ چنان كه گفته مى‌شود: إعتصم به فلان؛ فلان شخص، بدو پناه برد. و إستعصم، تحرى ما يعصمه؛ در جستجوى چيزى (كسى) برآمد، تا او را پناه دهد.

٣- العصم؛ گرفتن و چنگ زدن در چيزى. و عاصم (گيرنده، نگاهدارنده) و معصوم (گرفته شده و نگاهداشته شده)، كه ملازم يكديگرند و هر يك حاصل شود، ديگرى نيز به دست خواهد آمد.[٣]

در تعريف اصطلاحى عصمت، افراد بنا به پيروى از مكتبهاى كلامى خود، تعريفهاى گوناگونى به دست داده‌اند؛ مثلًا علماى مكتب اهل بيت عليهم السلام از واژه «عصمت»، تعريفى واحد ارائه داده‌اند و آن اين است:

«نفوس معصومان از تن دادن به گناه ابا داشته به لغزشها و شهوتها تن نمى‌دهد».

[١] - الصحاح، جوهرى: ٤/ ١٩٨٦.

[٢] - دائرة معارف القرن العشرين: ٦/ ٥٠٥.

[٣] - معجم مفردات القرآن، راغب اصفهانى: ٢٤٩.