درآمدى بر نظريه نهادى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٦٢ - ٦- ديدگاه نهادى سلزنيك
مديريت مافوق جنرال الكتريك، جامعه پزشكان آمريكا «اى ام اى»، و دانشگاه كاليفرنيا، بدون شك روابطشان را از طريق اين گروهها مستحكم نموده و توسعه مىبخشند و ميتوان تعهدشان را كامل دانست. اما جاى اين سوال باقيست كه چه ميانگينى از كارگران جنرال الكتريك روابطشان را از طريق كار براى كارفرماشان با يك جامعه مشترك المنافع بزرگتر محكم نموده و توسعه مىبخشند؟ آيا دكترى كه از يك پوشش پزشكى و مراقبتى وسيعترى براى محله كليميها استفاده مىكند، مىتواند از طريق عض% ويت در اى ام اى رابطه خود را تقويت نمايد؟ وى بخاطر محدوديتى كه «اى ام اى» در امور تجارى خود و كنترل نرخ ورود پزشكان جديد اعمال مىنمايد، درآمد بالاترى را خواهد داشت. ليكن توسعه رابطهاش با يك جامعه بزرگتر بسيار مشكل خواهد شد، البته جامعه به مفهومى كه سلزنيك در فكر خود دارد. و در همين مقوله است عدم اعتراض دانشجوى دانشگاه بر كلى و يا استاديار آن به تحقيقات جنگى و يا طرحهاى سال ١٩٦٨ براى كاناليزه كردن دانشجويان بطرف علوم و مشاغل پزشكى و خارج كردن آنها از رشتههاى علوم انسانى و علوم اجتماعى. بنظر مىرسد، يك تعهد محدود، كه براى كارگر جهت تأمين سطح زندگى بهتر و براى پزشك جهت تضمين فعاليتهاى بيمارستانى و تأمين حرفهاى و براى دانشجو جهت اخذ گواهينامه تحصيلى از دانشكده بمنظور اشتغال، ضرورى است، در همه موارد كارا باشد. سلزنيك خيلى بيشتر از بارنارد به انتقاد از سازمانها و شيوهاى كه آنها براى واژگونى ارزشها بكار مىبرند، پرداخته است. اما در يك نقطه به عقايد بارنارد نزديك مىشود و آن اينكه انسان از طرق سازمانها خود و جامعهاش را مىيابد.
بهرحال، اين پرسش كه منبع ارزشهايى كه بايد توسط سازمان تحقق يابند كدام است، جدىتر از تعارضات و تفاوتهاى بين دوگونه نهاد و ديدگاه گزينشگر نسبت به تعهد آنهاست.
بنابر ديدگاه ابزارى مهندسى، منشاء ارزشهاى مزبور در درجه اول ارزشهاى