درآمدى بر نظريه نهادى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٣٠ - حوزه اصالت رفتار اجتماعى
مالى را واجد خصلتهاى نهادى مىدانست بنابراين بنظر وى نظام صنعتى، مكانيسمى خودبخودى نيستت و مجموعهاى از نهادهايى است كه با عادت، رسم و قانون شكل مىگيرند.[١]
هومنز: «جرج هومنز» بانى مكتب مبادله، نهادها را الگوى حاضر رفتار اجتماعى مىداند كه كنشهاى افراد را حفظ كرده و نگه مىدارد. وى به تحليل ساختى و كاركردى از نهاد، انتقاداتى دارد و آن را رد مىكند و از لحاظ علمى شكست خورده مىداند، زيرا تبيين ساختى اصلا تبيين نيست و تبيين كاركردى نيز نتايج واقعى و نادرست را در هم مىآميزد.
بنابراين وى به سومين نوع تبيين يعنى تبيين تاريخى عنايت دارد و نهاد را بعنوان محصول نهايى از فرآيندهاى تاريخى قلمداد مىكند. بنظر وى تبيين تاريخى، روان شناختى است، يعنى تغيير نهاد در طول تاريخ را مدنظر دارد كه اين تغيير در سطح روانى صورت مىگيرد.[٢] «جرج ريتزر» درباره علت وجودى نهادها از نظر «هومنز» چنين مىگويد:
" «هومنز» دليل وجودى نهادهاى اجتماعى را طبيعت عام بشرى مىداند. در جوامع گوناگون، نهادهاى مختلفى وجود دارند كه همگى نيازهاى مشابهى را برآورده مىسازند. فرهنگها رفتارهايى را حمايت مىكنند كه با اصول طبايع انسان سازگارى داشته باشند، هرچند كه اين سازگارى به گونهاى پيچيده صورت مىگيرد.
«هومنز» نيازهاى اساسى طبع انسان را پاداشهاى نخستين ناميده است. هركجا كه پاداشهاى نخستين نتواند فرد را نسبت به هنجارهاى نهادى شده طبايع مشترك پايبند كند، پاداشهاى ثانوى وارد عمل مىشوند".[٣]
[١] - كوزر، لوئيس- بزرگان انديشه جامعهشناسى، ت: محسن ثلاثى، انتشارات علم، ١٣٧١، ص ٤١٩.
[٢] -
Ritzer, George, The Sociological Theory, Free Press, p: ٨١٤.
[٣] -Ibid .p :٣١٤ .