مسايل كابل - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٠٤ - چند مطلب
٤- خداوند مريد و بااراده است و مانند علل مادى بىاراده نيست در اينكه اراده از صفات ذاتى و يا از صفات فعلى است بين متكلمين شيعه اختلافى وجود دارد.
٥- خداوند ادراك دارد يعنى محسوسات را درك ميكند (سميع و بصير شنوا و بينا است) بدون اينكه جسم باشد.
٦- ٧- خداوند اول ندارد و قديم است و اخر ندارد، ابدى مىباشد.
٨- خداوند متلك است و قرآن مجيد كلام خداوند است و در كلام خود صادق است زيرا دروغ از جهل و يا عجز و يا از عبث صادر ميشود كه در حق خداوند (ج) منفى است.
چند مطلب:
١- هر صفتى كه موجب كمال باشد صفت ذاتى شمرده مىشود.
٢- صفات ذاتى كه عين ذات واجب الوجود است قديم و ابدى است ولى صفات فعلى او حادث است يعنى خداوند در ازل خالق رازق و زندهكننده و ميرانده نبوده است چون جهان حادث است بعد خلق فرموده و رزق داده و انسان و حيوان غيره را زنده نموده و ميرانده است و هكذا.
٣- در تفصيل مباحث علم و قدرت خداوند اقوال گوناگونى وجود دارد كه نظر اهل سنت و شيعه بحمدالله متفق است و اختلافى وجود ندارد.
٤- اختلاف مشهوريكه بين متكلمين دو طرف وجود دارد در تفسير كلام است كه ايا كلام قديم است يا حادث كه ذكر ان در اينجا لزومى ندارد.
٥- شيعه عدالت را يكى از صفات فعلى خداوند ميداند و اينكه خداوند