مسايل كابل - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٩٤ - درباره يك آيه شريفه
طريق آميزش نروماده صورت نمىگيرد براى عبادت حق افريده مىشود.
بهرحال ميشود مطمئن بود كه قبل از انسان فعلى و بعد از انقضاى او رشته خلقت ادامه داشته و خواهد داشت هر چند كه خصوصيات مخلوقات معلوم ما نباشد.
(س- ٧٩): ايا در كرات ديگر انسان وجود دارد؟
(جواب): ميشود با اطمينان گفت كه در منظومه شمسى ما موجود مادى عاقل وجود ندارد تا چه رسد به انسان ولى وجود انسان در كهكشان ما و يا در ديگر كهكشانها محتمل است و بعضى از روايات بر ان دلالت دارد ولى بايد گفت و الله العالم.
و ميشود كه بر وجود موجودات مادى در كهكشانها به اين آيه مباركه كه در سوره شورى است استدلال نمود: وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَثَّ فِيهِما مِنْ دابَّةٍ وَ هُوَ عَلى جَمْعِهِمْ إِذا يَشاءُ قَدِيرٌ. و از نشانههاى (عظمت و حكمت) او آفرينش اسمانها (كهكشانها) و زمين و جبندههائيكه در اسمان و زمين پراكندهاند مىباشد.
جنبنده به موجود مادى انصراف دارد و بعيد است كه بر ملائكه اطلاق شود بنابراين جنبنده در اسمان و زمين وجود دارد و ممكن است كه از بكار بردن ضمير (هم) كه براى عاقل استعمال ميشود فهميد كه جنبندههاى مذكور داراى عقل و ادراك نيز مىباشند.
ضمنا آيه مباركه اشاره بجمع شدن جنبدگان زمينى و اسمانى دارد كه در كتاب ديگر انرا شرح دادهايم.