مسايل كابل - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٠٥ - چند مطلب
عادل است و بر بندگان خود ظلم نمىكند و اين موضوع فروعات زيادى دارد كه در كتب علم كلام مذكور است.
اين بود بحثى بسيار مختصر درباره صفات خداوند تبارك و تعالى كه اميد است قناعت شما را فراهم سازد.
(س- ٨٥): لطفا اين شعر را كه تفسير ان بين ما موجب اختلاف شده است معنى كنيد.
|
منم معلول بى علت كه علت گشت پيوندم |
ازل فرزند من باشد ابد فرزند فرزندم |
|
(جواب): فقير در تفسير اشعار ذوقى ندارد ولى از باب اتفاق شايد سى سال قبل من اين شعر را در كتاب مشكلات العلوم نراقى مرحوم ديده بودم كه تفصيلا يادم نيست او چهگونه اين شعر را تفسير كرده بود.
بهرحال ظاهرا شاعر در اين شعر خود بيك مطلب فلسفى از ديدگاه فلاسفه اشاره كرده است. و از زبان عقل اول كه بعقيده فلاسفه مخلوق مجرد از ماده است ميگويد من مخلوق و معلول بىعيب و علت خداوندم كه علت گشت پيوندم يعنى خداوند علت و سبب من است كه اول مرا افريد. و من معلول نخست و بلافاصله او ميباشم و همين است معناى پيوند.
و ازل باعتبار موجود ازلى مفهوم پيدا ميكند و لذا ميگويد كه ازل فرزند من يعنى متاخر از من است و چون ابديت پس ازليت است حكم فرزند فرزند (نواده) را پيدا مىنمايد.
از اينجا فهميده شد كه كذمه علت اول در شعر بمعناى عيب و نقص است و