حكمت نامه عيسى بن مريم - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩ - ١ حكمت علمى

خداوند متعال، آماده مى‌سازد.

اينك، توضيح كوتاهى در باره اين سه گونه حكمت:

١. حكمت علمى‌

مقصود از حكمت علمى، هر گونه دانستنى يا معرفتى است كه براى صعود به مقام انسان كامل، ضرورى است. به سخن ديگر، هم دانش مربوط به عقايد، «حكمت» است، هم دانش مربوط به اخلاق، و هم دانش مربوط به اعمال. از اين روست كه قرآن كريم، پس از ارائه ره‌نمودهاى گوناگون در عرصه‌هاى اعتقادى و اخلاقى و عملى، همه آنها را حكمت مى‌نامد و مى‌فرمايد:

«ذلِكَ مِمَّا أَوْحى‌ إِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِ.[١]

اين [سفارش‌ها] از حكمت‌هايى است كه پروردگارت به تو وحى كرده است».

اين مفهوم از حكمت، نخستين فلسفه بعثت انبياى الهى است. قرآن كريم، در آيات متعدّدى، بر اين مطلب، تأكيد كرده است، از جمله در اين آيه:

«لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ إِنْ كانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ.[٢]

بى گمان، [خدا] بر مؤمنان در بر انگيختن فرستاده‌اى از ميان خود ايشان، منّت نهاده است، كه آياتش را برايشان مى‌خواند و آنها را پاكيزه مى‌گرداند و به ايشان، كتاب و حكمت مى‌آموزد، هر چند پيش از آن، در گم‌راهىِ آشكارى بودند».

[١]. اسرا: آيه ٣٩.

[٢]. آل عمران: آيه ١٦٤. نيز، ر. ك: بقره: آيه ١٢٩ و ١٥١، جمعه: آيه ٢.