درس‌های اسفار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٥ - جلسه نهم

جلسه نهم

بسم اللَّه الرحمن الرحیم. فی دفع شکوک اوردت علی قاعدة کون کل متحرک له محرک. «إن الموروث من الحکما فی اثبات هذا المرام ...» [١] ..

در فصل پیش گرچه عنوان مطلب در اثبات محرک اول بود ولی عرض کردیم که برای اثبات محرک اول که نظریه معروف ارسطویی است مقدماتی لازم است که آنها را بیان کردیم. یکی از آن مقدمات این بود که حرکت نیازمند به محرک است. البته این را با دو تعبیر میشود بیان کرد. یکی اینکه حرکت نیازمند به محرک است و دیگر اینکه حرکت نیازمند به محرکی غیر از متحرک است زیرا نقطه مقابل این نظریه که حرکت نیازمند به محرک است دو نظریه و در واقع دو تعبیر است. یک تعبیر این است که حرکت اساساً بینیاز از محرک است و ضرورتی ندارد که برای حرکت محرکی فرض کنیم. این همان تعبیری است که امروزه تحت عنوان «قانون جبر در حرکت» بیان میکنند. طرز تلقی اینها این است که نظریه فیزیکی ارسطو در قدیم این بوده است که حرکت نیازمند به محرک است ولی علم امروز بر این فرضیه استوار است که حرکت نیازمند به محرک نیست. تعبیر دیگری که در مقابل این نظریه ارسطویی میشود این است که نگوییم که حرکت نیازمند