معروفش، اژى دهاك را به قتل مى آورد... اكنون زمان ظهور آخرين و بزرگ ترين سوشيانت فرارسيده كه آخرين نبرد را رهبرى كند. او «اَسْتَوَت اِرِتْ در» نام دارد و طى ٥٧ سال مردگان را از كيومرث تا آخرين انسان از گور بر مى انگيزاند. همه ى انسان ها در يك جا بر هم فراز مى آيند و هر كسى به چشم خويش كرده هاى نيك و بدش را به چشم مى بيند. «اَسْتَوَتْ اِرِتَ»، راست كاران را به بهشت برين باز مى فرستد و بدكاران را به دوزخ فرو مى افكند. پس از سه روز، رودى از فلز گداخته مهيّا مى شود كه همه ى روآن ها از آن عبور مى كنند. با اين آزمون، گناهان دوزخيان خواهد سوخت و تبه كاران ـ هم چون پاكان ـ از آلودگى هر گناهى پاك خواهند شد.[١] آن گاه سوشيانت در نقش يك مُوبَدْ،[٢] گاوى را قربانى مى كند و از پيه آن شربت جاودانگى را آماده مى كند.

هر يك از مردمان با نوشيدن آن، جاودانه مى شوند[٣]. سپس سوشيانت هركسى را به مقتضاى اعمالش، پاداش نيك خواهد داد... اهريمن و ديوان شكسته خواهند شد و به ژرفاى تاريكى خود باز خواهند گشت[٤]. اين گونه، زندگى

[١]ـ نكته ى جالب توجّه اين كه روان پاكان نيز بايد از اين رود عبور كنند امّا آنان احساس مى كنند كه در شير گرم هستند و سختى نمى بينند.

[٢]ـ موبد (در اوستا: مُغوپَيتى)، عنوان پيشوايان دينى كيش زرتشت است. در اوستا گاه واژه ى «رتَو» يا «رَد»، نيز به همين معنى است.

[٣]ـ در معادشناسى و جهان بينى زرتشتى، اصولاً بدى ها بى دوام و فرجام پذيرند، از اين رو حتّى عذاب دوزخيان نيز پايانى دارد و جاودانه نيست; بطورى كه گذشته از معدودى كه مستحق اعدام (‌ مرگ ارزان) و نابودى هستند، بقيه پس از پاك شدن از گناهان، بخشوده مى شوند.

[٤]ـ درباره ى سرنوشت نهايى اهريمن، منابع زرتشتى قطعيتى ندارد.از قرار او از همان سوراخى كه وارد گيتى شده بود، به ژرفاى تاريكى خود پرتاپ مى شود و در آن جا بى هوش مى ماند (و البته مخلوقاتش يكديگر را از ميان برمى دارند)، و به روايت «دادستان دينيك» اين بى هوشى چنان خواهد بود كه تمام تحركاتش متوقف مى شود.