پاسداران وحى - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤٩ - حديث ثقلين

آنجا كه بسيارى از دريافت‌ها، موجب تضادّ آراء و در بيش‌ترِ مواقع باعث رويارويى دانايان امّت با يكديگر است.

چهار، چون فهم‌ها «چنان كه افتد و دانى» همواره، مقدمه و زمينه ساز رفتارها و اقدام‌هاى آدمى است. و روشن است، كه اين تضادّ در فهم، پيروان اين كتاب آسمانى و راه و رسم آئين محمّدى را در حوزه عمل به تضادّ و درگيرى با يكديگر واداشته است. و بايد بپذيريم كه عاملِ عمده در جبهه‌گيرى‌هاى شيعه و سنّى و ديگر فرقه‌هاى اسلامى و نزاع‌هاى خونين كلامى، از همين تضادّ در فهم‌ها و برداشت‌هاى گوناگون، مايه گرفته و مى‌گيرد. اگر چه عامل عمده و ويرانگر، هواهاى نفسانى و هوس‌هاى شيطانى و تعصّب‌هاى جاهلانه عالمانِ بى‌تعهّد است، كه با «ترازوى دين، كالاى اندك دنيا را خريده‌اند»؛ آن‌ها كه محور براى گرداندن چرخ ستمگرى‌ها و پلى براى عبور به فساد و تباهى و نردبان گمراهىِ خلق و مبلّغ تباهكارى و رهنوردِ راه خطاى ديگرانند.

پنج، از سوى ديگر، مى‌بينيم كه اين درگيرى‌ها و رويارويى‌ها، چگونه در طول تاريخ اسلام، امّت اسلامى را پراكنده كرده و كامِ جانِ مصلحان و مسلمانان خيرانديش را آزرده است و چگونه مايه ذلّت و زبونى گشته و رَمَقْ و رنگ و بوى مسلمانى را از آنان گرفته است. همان بلايى كه خداوند، امّت محمّد صلى الله عليه و آله را از آن برحذر داشت:

«وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ‌ و وَلَا تَنزَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِيحُكُمْ». [١]

و از خداوند و پيامبرش فرمانبردارى كنيد و با يكديگر ستيزه و كشمكش نكنيد كه سست شويد و شكوهتان از ميان برود.

[١]. همان، آيه ٤٦.