پاسداران وحى - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٣٤ - نكته ها
هر كس كه بخواهد جان خود رادر راه ما فدا كند و جوياى ديدار خداوند است، با ما بيايد.
اين كه فرمود: «كَأنّي بِاوْصالِي؛ مىبينم كه گرگهاى بيابانها ميان «نواويس و كربلا» بند بند مرا از هم جدا كرده و شكمهاى تهى خود را از پيكر من سير مىسازند» دليل ديگرى است، هم بر آگاهى امام حسين عليه السلام از شهادت خود و هم، جايى كه شهادتگاهِ اوست.
نويسنده كتاب شهيد جاويد مىگويد:
ممكن است بگوييم اين خطبه را امام حسين عليه السلام در روز عاشورا كه، از نظر مجارى طبيعى، شهادت وى حتمى شده بود، ايراد فرموده است، نه در مكه. [١]
در پاسخ ايشان بايد گفت: اگر سخن بر سرِ امكان است، امكان ديگرى نيز هست، و آن اينكه امام عليه السلام دوبار و در دو جا؛ يكى در مكّه و ديگرى در كربلا، چنين خطبهاى را ايراد كرده است. [٢] و جالب اين كه اختلاف در پارهاى تعبيرها خود تأكيد و تأييدى بر اين امكان است؛ و اين كه امام عليه السلام فقط در مكّه اين خطبه را ايراد كرده باشد نيز، ممكن است؛ چرا كه:
أوّلًا: در كتاب لهوف به آن تصريح شده است. [٣]
ثانياً: در كتاب «اربعين الحسينيه» [٤] به نقل از منابعى چون «كشف الغُمّه و ...» آمدهاست كه همگى برآناند، كه ايراد اين خطبه در مكّه بوده است.
[١]. شهيد جاويد، ص ١٣٨.
[٢]. خوارزمى در مقتل خود ايراد اين خطبه را با اندكى اختلاف با آن چه در متن آمده است، در روز عاشورا مىداند، (ج ١، ص ٢٥٤).
[٣]. لهوف في قتلى الطفوف، ص ٣٨.
[٤]. نوشته حاج ميرزا محمّد ارباب (اشراقى).