٤. قيام اميرمؤمنان و همين طور قيام دو فرزند بزرگوارش حسن و حسين و به همين‌سان سكوت و خاموشى هريك از امامان از اهل بيت پيامبر صلى الله عليه و آله و موضع‌گيرى‌هاى آن‌ها در برابر خليفگان اموى و مروانى و عباسى، محاسبه شده و به عنوان يك وظيفه الهى و تكليف دينى بوده است، كه با آگاهى كامل از پسامدهاى خوش و ناخوشِ آن انجام گرفته است.

٥. آن چه در دوره‌هاى امامتِ آن‌ها رخ داد از حوادث تلخ و شيرين، جنگ و صلح، سكوت و فرياد، همه و همه، بر مبناى تقدير و قضاء حتمى خداوند بوده است، كه آن بزرگواران آگاهانه و به اختيارِ خود، و نه به جبر و اضطرار، پذيرفته بودند؛ چرا كه همه آن رخ‌دادها در سمت و سوى مصالح اسلام و دستاوردهاى بعثت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و تعالى امت اسلام بوده است. [٢]

٦. امام حسين عليه السلام از پيشوايان «مُفْتَرَضُ الطَّاعَة» و برخوردار از دانش وسيع، نسبت به آموزنده‌هاى وحى و آگاه از حوادث واقعه است. از اين رو، مانند ديگرِ پيشوايانِ معصوم، قيام او در برابر حكومت اموى، قيامى آگاهانه و با انتخاب خود او بوده است. و با اين‌كه مى‌دانست در اين قيام كشته خواهد شد، با يارانى‌

[١]. پيامبر صلى الله عليه و آله به علي بن ابى طالب عليه السلام فرمود: «إنّكَ تَسْمَعُ ما أَسْمَعُ، وَتَرى‌ ما أَرى‌ إلّاانَّكَ لَسْتَ بِنَبيّ؛ تو مى‌شنوى آن‌چه را من مى‌شنوم و مى‌بينى آن چه من مى‌بينم جز اين كه تو پيامبر نيستى»، (نهج البلاغه، خطبه ١٩٢).

[٢]. امام امير مومنان على عليه السلام در نامه‌اى به مردم مصر نوشت: «انِّي وَاللَّهِ لَوْ لَقِيتُهُمْ واحِداً وَهُمْ طِلاعُ الأَرْضِ كُلِّها ما بالَيْتُ وَلا اسْتَوْحَشْتُ، وَإِنِّي مِنْ ضَلالِهِمُ الَّذي هُمْ فِيهِ وَالهُدىَ الَّذِي أَنَا عَلَيْهِ لَعَلى‌ بَصِيرةً مِنْ نَفْسِى وَيَقِينٍ مِنْ رَبّي؛ به خدا سوگند، اگر تنها آنان را مى‌ديدم و آنان زمين را پر مى‌كردند نه باك داشتم و نه مى‌هراسيدم كه من بر گمراهى آنان و رستگارى خود نيك آگاهم و با يقين از جانب پروردگار همراه»، (نهج البلاغه، نامه ٦٢).