حق اليقين - علامه مجلسى - الصفحة ٥٠٧ - فصل شانزدهم در بيان بعضى از صفات و خصوصيات جهنم و عقوبات آنست
پادشاه جبارى بود و در مقام آزار آن مؤمن بود آن مؤمن از او گريخت و ببلاد مشركين رفت مردى از اهل شرك او را جاى داد و رفق و مدارا باو نموده و او را ضيافت ميكرد چون وقت مرگ آن مشرك رسيد حقتعالى وحى نمود باو كه بعزت و جلال خودم سوگند كه اگر تو را در بهشت من مسكنى بود ترا در آن ساكن ميگردانيدم و ليكن بهشت حرام است بر كسى كه با شرك بميرد و ليكن اى آتش او را از جا بدر آور و بترسان اما آزارى باو نرسان و روزى او را از دو طرف روز از براى او بياورند راوى پرسيد كه از بهشت حضرت فرمود كه از هر جا كه خدا خواهد.
مؤلف گويد كه اين دو حديث منافات ندارند با آياتى كه گذشت كه دلالت ميكردند بر آنكه كافران همه معذبند و عذاب ايشان هرگز تخفيف نمييابد زيرا كه بودن در جهنم عذاب ايشانست هر چند آزار بايشان نرساند و در حديث دويم تخفيف و از عاج آتش ظاهر است كه عذاب ايشان است و اينها از ايشان تخفيف نمييابد و ممكن است كه اين احاديث مخصص از آيات بوده باشند و از محمد بن الحنفيه و ابن عباس روايت كردهاند كه چون حقتعالى امر كند مردم را كه بر صراط بگذرند مؤمنان بآسانى بگذرند و منافقان در جهنم بيفتند پس حقتعالى گويد كه اى مالك استهزاء كن بمنافقان در جهنم پس مالك درى در جهنم بسوى بهشت بگشايد و ندا كند ايشان را كه اى گروه منافقان باينجا بيائيد و بالا آئيد از جهنم بسوى بهشت پس شنا كنند منافقان در آتش جهنم هفتاد سال تا آنكه بآن درگاه برسند چون خواهند بيرون روند در را بر روى ايشان ببندند و از موضع ديگرى درى را بگشايند و گويند از اين در بدر رويد بسوى بهشت و باز هفتاد سال سعى كنند و در درياهاى آتش شنا كنند و چون بآن در برسند باز بر روى ايشان بندند و هميشه با ايشان چنين كنند چنانكه ايشان در دنيا پيوسته استهزاء بمؤمنان ميكردند و ميگفتند إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ و اينست معنى قول خدا اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَ يَمُدُّهُمْ فِي طُغْيانِهِمْ يَعْمَهُونَ يعنى حقتعالى در آخرت استهزاء خواهد كرد بايشان و امام حسن عسكرى در تفسير اين آيه فرمود كه اما استهزاء خدا بايشان در آخرت آنست كه چون داخل گرداند منافقان و معاندان على را در جهنم كه دار لعنت و مذلتست و عذاب كند ايشان را بانواع عذاب عجيبه تعذيب و عقوبت و قرار دهد مؤمنان را كه منافقان بايشان استهزاء ميكردند در دنيا در روضات جنان بحضور محمد برگزيده ملك ديان ايشان را مشرف گرداند بر آنها كه استهزاء ميكردند با ايشان در دنيا تا مشاهده نمايند بآنچه آن منافقان گرفتارند در آنها از عجائب نقمتها و بدايع عقوبتها پس لذت و شادى ايشان بشماتتى كه بر