اين است معنى قول حقتعالى كه پس هر كه نامه او بدست راست داده شود پس بعد از آن حساب خواهند كرد او را حساب آسانى و بر ميگردد بسوى اهل خود مسرور و خوش‌حال راوى پرسيد كدام اهل فرمود اهلى كه در دنيا داشته اهل اويند در بهشت اگر مؤمن باشد پس فرمود اگر نسبت به بنده اراده بدى داشته باشد حساب ميكند او را علانيه در حضور خلايق و حجت بر او تمام كند و نامه‌اش را بدست چپ او ميدهند چنانچه حقتعالى فرموده است و اما آنكه نامه او را از پشت سر او ميدهند پس وا ثبوراه خواهد گفت و آتش افروز جهنم خواهد گرديد بدرستى كه در اهل خود ممتاز بود يعنى گمان ميكرد در دنيا كه بآخرت برنخواهد گشت و اين اشاره است باينكه دستهاى كافران و منافقان را در گردن غل ميكنند و نامه ايشان را از پشت سر بدست چپ ايشان ميدهند و باين دو حالت اشاره شده است در دعاهاى وضوء در هنگام شستن دستها كه خداوندا بده نامه مرا بدست راست من و نامه مخلد بودن مرا در بهشت بدست چپ من و حساب كن مرا حساب آسان و خداوندا مده نامه مرا بدست چپ من و نه از پشت سر من و مگردان دست مرا غل كرده در گردن من.

و بدان كه خلاف كرده‌اند در گواهى دادن اعضاى آدمى كه چه معنى دارد و بعضى گفته‌اند حقتعالى در حق آنها احداث صورتى ميكند و بعضى گفته‌اند ايشان را حالت شعور و آلت نطق ميدهد و بعضى گفته‌اند صفتى در آنها احداث مينمايد كه دلالت ميكند بر صدور گناه از آنها و سخن گفتن مجاز است و هم چنين در گواهى دادن زمانها و بقعه‌هاى زمين و درهاى آسمان كه اعمال مؤمنان از آنها بالا ميرود خلاف كرده‌اند بعضى گفته‌اند مراد گواهى دادن ملائكه است كه بآنها موكلند و در آنها ساكنند و بعضى گفته‌اند اين جمادات را شعور ضعيفى هست و بعضى گفته‌اند كه حقتعالى ايشان را در قيامت عقل و شعور و آلت نطق ميدهد و بعضى گفته‌اند مثالى از براى ايشان خلق ميكند و اولى و احوط آنست كه باينها همه مجملا ايمان بياورند و تفكر در حقيقت و كيفيت اينها ننمايند زيرا كه اگر ضرور ميبود بيان ميفرمودند و بعقل ناقص نميگذاشتند وَ اللَّهُ يَقُولُ الْحَقَّ وَ هُوَ يَهْدِي السَّبِيلَ‌.

فصل دوازدهم در بيان وسيله و لوا و حوض و شفاعت و ساير منازل حضرت رسالت و اهل بيت او است در قيامت:

بدان كه احاديث عامه و خاصه در هر يك از اينها متواتر است بلكه از ضروريات دين‌اند و ايمان بآنها واجب است خصوصا حوض كوثر و شفاعت اكبر و قليلى از اخبار را در اين رساله ايراد مينمايم و اكثر آنها در حيات القلوب ايراد شده است و كلينى و ابن بابويه و على بن ابراهيم و ساير محدثين بسندهاى بسيار صحيح معتبر از حضرت صادق عليه السّلام‌