(اول) خلاف است در معنى تحيت بعضى گفته است تحيت سلام است و اكثر مفسرين و لغويين چنين تفسير كرده‌اند و بعضى گفته‌اند هر دعا و تحيتى در اين داخلست و بعضى گفته‌اند هر نيكى از قول و فعل را شاملست چنانچه ظاهر كلام على بن ابراهيم در تفسيرش اينست و بعضى گفته‌اند مراد عطيه و بخشش است يا بايد آن را پس دهند يا عوض زياده از آن بدهند و اين قول بسيار ضعيف است و از اخبار معتبره ظاهر ميشود كه مراد خصوص سلام يا هر سلام و دعائى و اكرامى را شاملست چنانكه بسند معتبر از حضرت امير عليه السّلام منقولست كه اگر يكى از شما عطسه بكند بگوئيد يرحمكم اللّه و او در جواب بگويد يغفر اللّه لكم و يرحمكم پس حضرت استشهاد باين آيه فرمودند و ابن شهر آشوب روايت كرده است كه جاريه حضرت امام حسن عليه السّلام يكتاى گلى از براى آن حضرت آورد حضرت او را آزاد كرد از سبب آن پرسيدند فرمود خدا ما را چنين تأديب فرموده است در اين آيه و بهتر از آن گل آزاد كردنست و كلينى بسند صحيح از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام روايت كرده است كه رد جواب كتابت واجب است مانند رد سلام و اخبار در اين باب بسيار است و در مجمع البيان از ابن عباس روايت كرده است كه تحيت با حسن در صورتيست كه سلام‌كننده مؤمن باشد و رد در صورتى است كه سلام‌كننده از اهل كتاب باشد پس اگر مسلمان سلام كند و بگويد السّلام عليكم در جواب بگويد و عليكم السّلام و رحمة اللّه و بركاته زيرا كه تحيت باحسن كرده و اين منتهاى سلام است و اگر كافر سلام كند ميگوئى عليكم و بعضى گفته‌اند كه هر دو از براى مسلمان است و روايت كرده‌اند كه مردى آمد بنزد حضرت رسول ص و گفت السّلام عليك فرمود عليك السّلام و رحمة اللّه ديگرى آمد و گفت السّلام عليك و رحمة اللّه حضرت گفت السّلام عليك و رحمة اللّه و بركاته ديگرى آمد گفت السّلام عليكم و رحمة اللّه و بركاته حضرت فرمود و عليك السّلام و رحمة اللّه و بركاته صحابه گفتند يا رسول اللّه براى اول و دويم زياد كردى و براى سيم زياد نكردى فرمود سيم چيزى از تحيت را براى من نگذاشت پس من او را بر او رد كردم و بالجملة سلام البته داخل در تحيت است و جوابش واجبست و تحيتهاى قول ديگر احوط آنست كه در غير نماز جواب بگويد و حكم نماز و تحيتهاى فعلى مذكور خواهد شد ان شاء اللّه تعالى.

(دويم) بعضى از اصحاب گفته‌اند اگر بگويد السّلام عليك يا عليكم السّلام صحيح است و واجب است رد آن و علامه گفته است اگر عليكم السّلام بگويد جوابش واجب نيست زيرا كه اين سلام نيست بلكه جواب سلام است و مؤيد اين است آنكه عامه روايت كرده‌اند كه‌