حق اليقين - علامه مجلسى - الصفحة ٤٩٦ - فصل شانزدهم در بيان بعضى از صفات و خصوصيات جهنم و عقوبات آنست
ميكنند و استغاثه بمالك ميكنند پس ايشان را بسوى آن درخت ميبرند و ابو جهل در ميان ايشانست پس ميخورند از آن ميوه تا شكم ايشان پر ميشود بجوش مىآيد در شكم ايشان مانند ديگى كه در جوش باشد پس آب ميطلبند مالك از حميمى كه از حرارت بنهايت رسيده و سالها در ديگهاى جهنم جوشيده از براى ايشان مىآورد و چون نزديك ايشان ميرسد روهاى ايشان بريان ميشود و چون بشكم ايشان داخل ميشود هر چه در شكم ايشانست ميگذرد و فرموده است كه شراب ايشان حميم است و غساق بعضى گفتهاند كه غساق آب بسيار سردى است كه از سردى ايشان را ميسوزاند و بعضى گفتهاند چشمهايست در جهنم كه زهر هر صاحب نيشى در آن جارى ميشود و بعضى گفتهاند آب و چرك و ريم بدن ايشانست كه در حلقشان ميكنند و بعضى گفتهاند كه عذابى است كه بغير از خدا كسى نميداند و فرموده است كه قسم ديگر از عذاب هست كه شبيه باينها است و فرموده است كه از براى ايشان سقفها از آتش هست از بالاى ايشان و از زير ايشان و فرموده است گويند آنها كه در آتشند بخازنان جهنم كه بخوانيد پروردگار خود را كه تخفيف دهد از ما روزى از عذاب را خازنان گويند كه آيا نيامدند رسولان شما بسوى شما با معجزات و دلايل و براهين اصحاب آتش گويند بلى آمدند گويند پس هر چه خواهد دعا كنيد و استغاثه كنيد فائده نمىبخشد شما را و نيست دعاى كافران مگر بىفائده و فرموده است تخفيف نميدهند از ايشان عذاب را و در آتش خواهند بود نااميد از نجات و فرموده است كه ندا كنند كه اى مالك ميميراند ما را پروردگار تو گويد در جواب ايشان كه هميشه در عذاب خواهيد بود و هرگز شما را مرگ نخواهد بود ابن عباس گفته است كه بعد از هزار سال كه ايشان استغاثه كنند اين جواب را خواهند شنيد و فرموده است كه شجره زقوم طعام آن گناهكارانست كه ابو جهل باشد از بابت مس گداخته غليان كند در شكمهاى ايشان از بابت جوشيدن آب كه در ديگ جوشد گويند بزبانه جهنم كه بگيريد او را و بر رو بكشيد بميان جهنم پس بريزند بر بالاى سرش از عذاب حميم و گويند باو بچش بدرستى كه گمان ميكردى كه عزيز و كريمى در قوم خود و تو را عذاب نخواهند كرد و فرموده است كه گويد باو قرين او يعنى ملكى كه موكل بوده است باعمال او كه اين است آنچه نزد من است از نامه اعمال تو و حاضر است أَلْقِيا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عنيد در احاديث عامه و خاصه وارد شده است كه خطاب تثنيه به رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلّم و امير المؤمنين عليه السّلام است كه بيندازيد در جهنم هر بسيار كفران كننده معاندى را يعنى دشمنان خود را داخل جهنم كنيد و دوستان خود را داخل بهشت كنيد و بعضى گفتهاند كه خطاب با دو ملك است كه موكلند بكافران و فرموده است كه شناخته