حق اليقين - علامه مجلسى - الصفحة ٤٩٤ - فصل شانزدهم در بيان بعضى از صفات و خصوصيات جهنم و عقوبات آنست
مؤمنان برد و سلام چنانچه بر ابراهيم عليه السّلام شد و از براى كافران عذاب لازم است.
و اين مضمون را از ابن عباس و جابر روايت كردهاند و فرموده است هر چند اشتعال جهنم كم ميشود ما افروختن آن را زياده ميگردانيم و فرموده است كه ما مهيا كردهايم از براى ظالمان آتشى را كه احاطه كرده است بايشان سرادق آن يعنى سراپردههاى آن بعضى گفتهاند سرادق ديوارى است از آتش كه احاطه كرده است بايشان يا دود و زبانه آتش است كه پيش از دخول در جهنم بايشان ميرسد يا كنايه است از احاطه آتش از همه جانب بايشان و اگر استغاثه كنند از بسيارى تشنگى و حرارت فريادرسى ايشان ميكنند به آبى كه مانند مهل است يعنى مس گداخته يا مانند دود زيت يا چرك و ريم و خون كه روهاى ايشان را بريان ميكند بد شرابى است مهل از براى ايشان و بد متكائى است جهنم از براى ايشان و فرموده است كه پس آنها كه كافر شدند بريده شده است از براى ايشان جامهها از آتش گفتهاند از براى ايشان جامهها از مس گداخته سرخ شده مانند آتش ميسازند و ميريزند از بالاى سر ايشان آب جوشان كه گداخته ميشود بآن آنچه در شكمهاى ايشانست و پوستهاى ايشان و از براى ايشان گرزها است از آهن و هرگاه خواهند بيرون آيند از آتش بجهت غم و گرفتگى نفس برگردانند ايشان را در آتش و گويند بايشان كه بچشيد عذاب آتش سوزنده را روايت كردهاند از رسول خدا صلى اللّه عليه و آله كه گرزى چند بر ايشان زنند كه اگر يكى از آنها را بر روى زمين بياورند جن و انس خواهند كه آن را از زمين بردارند نتوانند برداشت و ايضا روايت كردهاند كه آتش بزبانه خود ايشان را ببالا افكند چون ببالاى طبقات جهنم رسند گرزها بر سر ايشان زنند كه هفتادساله راه فرو روند و يك ساعت ايشان قرار نداشته باشند و در روايت ديگر از حضرت صادق عليه السّلام منقول است كه اين آيات در شأن بنى اميه است كه آتش ايشان را فروگيرد چنانچه جامه آدمى را فرو ميگيرد پس لب پائين ايشان چنان بياويزد كه بناف ايشان برسد و لب بالاى ايشان بميان سر ايشان برسد و چون خواهند بيرون آيند عمودهاى آهن بر سر ايشان بكوبند كه بقعر جهنم برگردند و فرموده است آنها كه سبكتر است ترازوى اعمال ايشان پس ايشانند كه زيانكار جان خود شدهاند و در جهنم مخلد خواهند بود و زبانه آتش بر روى ايشان مىوزد و روهاى ايشان قبيح گرديده و گفتهاند كه مانند كله بريان كرده باشند لبهاى ايشان از بالا و پائين در هم كشيده شده باشد و دندانهاى ايشان گشوده شده باشد بايشان گويند كه آيا آيات ما بر شما خوانده نميشد پس شما بآنها تكذيب ميكرديد گويند پروردگارا بر ما غالب شد شقاوت ما و بوديم ما گروهى گمراهان اى پروردگار ما ما را از اين آتش بيرون آور