ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٩٣ - يك استدلال ديگر

ضمير، مستقلا به «سمع» برگردد و «ابصار و قلوب» نيز تابع آن باشد.

بعقيده ابن عباس منظور اين است كه: اين خدايان مصنوعى و دروغين قادر نيستند كه به پرستندگان خود گوش و چشم و دل داده، آنها را از نيروى عقل و فهم برخوردار سازند. تنها خداست كه قدرت عطاى اين نعمتها را به انسان دارد و بهمين دليل پرستش شايسته و مخصوص ذات بيهمتاى اوست.

(انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآياتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ‌): مقصود از تصريف آيات، بعقيده كلبى بيان آيات و بعقيده بعضى، متوجه ساختن آيات است به بيان سختى‌ها و نعمتها بنحو روشن و كامل كه باعث تنبيه مردم شود. برخى گفته‌اند: منظور اين است كه آيات، طورى عرضه ميشوند كه در آن واحد به چند جهت دلالت كنند، چنان كه معجزات، در آن واحد بر علم و قدرت خداوند و نبوت و راستگويى پيامبر دلالت داشتند.

در هر صورت، مى‌فرمايد: ببين ما آيات را چگونه بيان مى‌كنيم؟! اما اين مردم كافر اعراض مى‌كنند. يعنى در باره آيات تأمل و فكر نميكنند و به آنها كفر مى‌ورزند.

اينكه به پيامبر خود مى‌گويد: ببين، بخاطر اين است كه خداوند اولا اين موضوع را شگفت‌آور ميداند كه نعمتهاى خود را بطور كامل در دسترس آنها قرار داده و با دلايل حكمت آميز، اسباب عبرت آموزى آنها را فراهم كرده است و ثانياً موضوع اعراض و پايدارى آنها را در راه كفر.

يك استدلال ديگر

(قُلْ أَ رَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتاكُمْ عَذابُ اللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ:) آيا ميدانيد كه اگر عذاب خدا پس از اتمام حجت و آمدن پيامبران، پنهان يا آشكار، شب يا روز، بر شما نازل شود، تمام مردم ستمكارى كه به خدا كفر مى‌ورزند و در روى زمين فساد مى‌كنند، هلاك خواهند شد؟

برخى گفته‌اند: آنها درخواست ميكردند كه عذاب خدا نازل شود. در جواب‌