ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١١٠ - مقصود

بيان آيه ٥٥

قرائت‌

لتستبين: اهل مدينه فعل را بتاء و «سبيل» را به نصب خوانده‌اند. كوفيان بجز حفص، اين كلمه را به ياء و «سبيل» را برفع خوانده‌اند. زيد بنقل از يعقوب فعل را به ياء «سبيل» را به نصب خوانده است. ديگران فعل را بتاء و «سبيل» را برفع خوانده‌اند.

وجه قرائت اخير اين است كه «سبيل» فاعل فعل باشد. كلمه «سبيل» مؤنث است. مثل‌(هذِهِ سَبِيلِي) (يوسف ١٠٨) وجه قرائت اول اين است كه فعل مخاطب و «سبيل» مفعول آن باشد. وجه قرائت كوفيان اين است كه «سبيل» فاعل باشد، جز اينكه «سبيل» را مذكر قرار داده‌اند. مثل:(يَتَّخِذُوهُ سَبِيلًا) (اعراف ١٤٦) وجه قرائت زيد اين است كه «سبيل» مفعول و فاعل فعل محذوف باشد.

اعراب‌

كذلك. كاف اسم و مضاف و مفعول «نفصل»، اما مشبّه و مشبّه به چيست؟

١- تفصيل آيات را تشبيه كرده است به آنچه قبلا در صفت اهل هدايت و اهل ضلالت، به تفصيل ياد كرده است.

٢- يعنى همانطورى كه آيات گذشته را براى شما تفصيل داده‌ايم، براى ديگران نيز تفصيل مى‌دهيم.

مقصود

اكنون در دنباله مطالبى كه در ردّ مشركين بيان داشت، مى‌فرمايد:

(وَ كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ‌): هم چنان كه سابقاً دلايلى بر توحيد و نبوت و .....