ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٠٤ - مقصود
با اينكه ثمر برخى از درختان ديگر نيز داراى جلد و غلاف است و تنها درخت خرما داراى طلع يعنى جلد و غلاف نيست. مع الوصف خداوند متعال فقط بمورد اخير اشاره كرد و از بيان موارد ديگر خوددارى فرموده است. علت اين است كه اين يكى فوايد بىشمار دارد و سرشار از مواد غذايى است.[١]( وَ جَنَّاتٍ مِنْ أَعْنابٍ وَ الزَّيْتُونَ وَ الرُّمَّانَ): و بوسيله آب باغهاى انگور و درخت زيتون و انار را بوجود مىآوريم. علت اينكه زيتون و انار را با هم ذكر مىكند، اين است كه بنظر عرب، سراپاى شاخههاى آنها را برگ فرا گرفته است.
(مُشْتَبِهاً وَ غَيْرَ مُتَشابِهٍ): درختها با يكديگر شبيهند. اما طعم ميوههاى آنها فرق دارد. برخى گويند: يعنى برگ آنها شبيه هم هستند و ميوه آنها شبيه هم نيستند.
اين معنى از قتاده است. جبائى گويد: يعنى برخى از درختها با يكديگر شبيه و از يك جنس و برخى از دو جنس هستند. بهتر اين است كه بگوييم: همه اينها از جهتى با يكديگر شبيه و از جهتى با يكديگر مخالف هستند. اين معنى، همه معانى فوق را در بر دارد.
(انْظُرُوا إِلى ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ يَنْعِهِ): با ديده عبرت بنگريد كه چگونه درختها ثمر مىدهند و ثمر آنها پخته و رسيده ميشود و مورد استفاده شما قرار ميگيرد.
يعنى: اين مراحل را از روز پيدايش ميوه بر شاخ درخت، تا روز رسيدن و پخته شدن آن و تغييراتى كه در طعم و رنگ و بو و خردى و درشتى آن ايجاد ميشود، دنبال كنيد، تا پى بريد كه آفريدگارى مدبر، دست در كار خلقت و تدبير آن است.
[١]- خرما سرشار از ويتامينهاى و و و مىباشد. ويتامين در نمو حيوانات دخالت مىكند. نسج و پوشش را در برابر عفونتها تقويت مىنمايد. در بينايى رل مهمى دارد.
ويتامين جلو اختلالات در چشم و پوست و فلج و كم اشتهايى را مىگيرد. در كمبود ويتامين خونريزيهاى مختلف و خستگى مخصوصاً در فصل بهار و بىميلى و اختلالات قلبى و تنفسى و استعدادهاى زياد به عفونتهاى مختلف، پيدا ميشود. ويتامين در عمل غدد تناسلى و رشد جنين مؤثر است. برخى خرما را داراى ويتامين هم دانستهاند.