ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٨٦ - شان نزول
بيان آيه ٩٣
لغت
افتراء: نسبت ناروا دادن غمرة: اين كلمه نسبت بهر چيزى كه بكار رود، سختىها و شدايد آن را مىرساند مثلا «غمرات الموت» يعنى سختىهاى مرگ شاعر گويد:
|
الغمرات ثم ينجلينا |
و ثم يذهبن فلا يجينا |
|
يعنى: در آنجا سختىها از ما دور مىشوند و ديگر بسوى ما برنمىگردند.
هون: خوارى. شاعر گويد:
|
اذهب اليك فما امى بواعية |
ترعى المخاض و لا اغضى على الهون |
|
يعنى: برو كه مادر من شتر چران نيست و من بر خوارى صبر نمىكنم.
اما «هون» بفتح هاء يعنى مدارا. مثل(يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً) (فرقان ٦٣: بر روى زمين بمدارا راه مىروند) شاعر گويد:
|
هونا كما لا يرد الدهر ما فاتا |
لا تهلكا اسفا فى اثر من ماتا |
|
يعنى: آرام باشيد كه روزگار هر چه را برد برنمىگرداند. خود را بدنبال كسى كه مرده است، از غم و اندوه نكشيد.
اعراب
(وَ مَنْ قالَ سَأُنْزِلُ): عطف است بر(مِمَّنِ افْتَرى» وَ لَوْ تَرى ...): جواب «لو» محذوف است. يعنى «لرايت عذابا اليما»
شان نزول
اختلاف است كه آيه درباره كى نازل شده است؟ عكرمه و ابن عباس و مجاهد و سدّى و گروهى از مفسران معتقدند كه اين آيه تا(وَ لَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌ) درباره