ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١١٨ - مقصود

بيان آيه ٥٩- ٦٠

لغت‌

مفاتح: جمع مفتح بكسر ميم يعنى كليد و جمع مفتح بفتح ميم يعنى خزانه.

فراء گويد:(إِنَّ مَفاتِحَهُ لَتَنُوأُ بِالْعُصْبَةِ أُولِي الْقُوَّةِ) (قصص ٧٦) يعنى: آن قدر گنجش داديم كه حمل موجودى آن، براى مردان توانا دشوار و سنگين بود.

توفى: گرفتن و استيفاى چيزى بطور كامل.

جرح: كارى كه با اعضاى تن انجام گيرد.

اعراب‌

(وَ لا حَبَّةٍ): بتقدير «و لا تسقط من حبة»( إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ‌): در محل رفع و خبر براى مبتداى محذوف. اين استثنا منقطع است.

مقصود

اكنون در صدد بيان اين مطلب است كه: خداوند اسرار جهانيان را مى‌داند و هيچيك از امور غيبى بر او پوشيده نيست. مى‌فرمايد:

(وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ): خزاين غيب پيش خداست. احدى جز خدا و كسانى كه بوسيله او چيزى از غيب فرا گرفته‌اند، از خزاين غيب آگاه نيست.

همان عذابى هم كه شما براى نزول آن عجله داريد، پيش خداوند معلوم و معين است كه كى بايد نازل شود؟

برخى گويند: منظور اين است كه مقدورات غيبى پيش خداوند است و بهر كه بخواهد اعلام و او را بسوى آنها راهنمايى مى‌كند و از هر كه بخواهد مكتوم مى‌دارد و او را بسوى آن راهنمايى نمى‌كند.