ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٨٠ - مقصود

(ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْ‌ءٍ): در اين كتاب. هيچ چيز فروگذار نكرده‌ايم.

بقولى يعنى از بيان هيچ چيز، كوتاهى نكرده‌ايم. در باره معناى كتاب، اقوالى است:

١- مقصود قرآن است، زيرا تمام نيازمنديهاى دينى و دنيوى مردم، به اجمال يا تفصيل، در قرآن كريم آمده است. تفصيل مطالب اجمالى قرآن، بوسيله پيامبر داده شده و ما مأموريم كه از او پيروى كنيم. چنان كه مى‌فرمايد:(ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا) (حشر ٧: آنچه پيامبر براى شما بياورد بگيريد و آنچه شما را از آن نهى كند، ترك كنيد) در آيه ديگر ميفرمايد:(وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ) (نحل ٨٩: اين كتاب را كه بيان هر چيزى است، بر تو نازل كرديم) از عبد اللَّه بن مسعود روايت است كه مى‌گفت: چرا كسانى را كه خداوند در قرآن خود آنها را لعن كرده، يعنى زنانى كه با خالكوبى و آرايشگرى و گيسوان مصنوعى زنان زشت را زيبا و زنان پير را جوان نشان ميدهند، لعن نكنم؟! زنى كه اين سخن را شنيده بود، تمام قرآن را خواند و چنين مطلبى را در قرآن نيافت. سپس نزد او رفته، گفت:

- ديشب همه قرآن را خواندم، اما مطلبى را كه ديروز گفتى در قرآن نيافتم! عبد اللَّه بن مسعود گفت:

- اگر قرآن را خوانده بودى مى‌يافتى. خداوند متعال مى‌فرمايد:(ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا) طبق اين آيه، هر چه پيامبر بگويد، حكم سخن خدا دارد. پيامبر فرمود:

لعن اللَّه الواشمة و المستوشمة ...

اين قول را بيشتر مفسرين پذيرفته‌اند.

٢- مقصود لوح محفوظ است كه پيش خداست و همه چيز، خواه مربوط بگذشته و خواه مربوط بحال و آينده، در آن ثبت است در لوح محفوظ است اجل حيوانات و روزى آنها و كارهاى آنها. بنى آدم بايد بدانند كه هيچگاه كارهاى حيوانات گم نميشود، كارهاى ايشان بطور حتم، ثبت ميشود و از بين نمى‌رود. اين وجه از حسن است.

٣- مقصود از كتاب، اجل است، يعنى هيچ چيز را ترك نكرده‌ايم جز اينكه‌