ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤١ - مقصود

كه براى ما شريكانى قرار داده‌اند، خواهيم گفت: كجايند آنان كه گمان مى‌كردند شريك ما هستند؟

در وجه اين سؤال، اختلاف شده است.

برخى گويند: روز قيامت، مشركين مى‌بينند خداوند از گناه اهل توحيد در مى- گذرد. بيكديگر مى‌گويند: هر گاه از شما سؤال كردند، بگوييد: ما يكتا پرست بوده‌ايم.

هنگامى كه خداوند آنها را جمع مى‌كند، به آنها مى‌گويد: شركاء كجا هستند؟ تا بدانند كه خداوند علم دارد كه آنها مشرك بوده‌اند و كتمان كردن براى آنها سودى ندارد.

بيشتر مفسران گويند: مشركين گمان مى‌كنند كه بتها پيش خدا آنها را شفاعت خواهند كرد. روز قيامت به آنها گفته ميشود: كجايند آنان كه شريك خدا مى‌پنداشتيد و گمان ميكرديد كه شفيع شما خواهند شد؟ بدينترتيب آنها را توبيخ كرده، سركوفت مى‌دهند.

اينكه مى‌گويد: شركاى ايشان، بخاطر اين است كه آنان بتها را براى خاطر خودشان شريك خدا مى‌پنداشتند. زعم به معناى دروغ است. ابن عباس گويد: هر زعمى در كتاب خدا بمعناى دروغ است. اين آيه، دليل است بر ردّ جبريان و اثبات معاد و زنده شدن تمام مردم.