ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٩٧ - مقصود

خداوند است كه شب را براى آرامش و روز را براى كوشش و تلاش آفريده است. شب و روز را پياپى آورده و اين خود دليل قدرت بيكران اوست.

(وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ حُسْباناً): ماه و خورشيد را در مدار خود بحركت در آورد.

خورشيد در ٢٥/ ٣٦٥ روز، برجهاى دوازده‌گانه را طى مى‌كند. ماه نيز در گردش خود ماه‌ها و سال قمرى بوجود مى‌آورد. حساب شب و روز و ماه و سال در زندگى انسانها بر گردش ماه و خورشيد قرار گرفته است. چنان كه مى‌فرمايد:(الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ بِحُسْبانٍ) (الرحمن ٥) و نيز مى‌فرمايد:(كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ) (انبياء ٣٣: همگى در مدارى شناورند) اين بيان تفسيرى از ابن عباس، سدّى، قتاده و مجاهد است.

خداوند بوسيله اين جمله اشاره كرد به اينكه حساب گردش ماه و خورشيد، در معاملات و تاريخ و اوقات عبادت من براى مردم لازم و مقتضاى مصلحت آنهاست.

(ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ‌): همه اينها يعنى شكافته شدن ظلمت شب بوسيله صبح و مهيا بودن شب براى استراحت و وسيله محاسبه بودن ماه و خورشيد، تقدير خداوندى است كه قدرت او بيكران است و كسى را نرسد كه سر از اطاعت قدرت او برپيچد. خداوندى كه به مصالح و تدبير مردم داناست.